مقایسه اثربخشی درمان ذهن‏آگاهی و درمان پارادوکسی بر شاخص‏های تبعیت از رژیم درمانی در مبتلایان به بیماری عروق کرونر

نویسندگان

1 دانشیار، گروه روانشناسی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاداسلامی، ارومیه، ایران.

2 دانشجوی دکترای روانشناسی عمومی، گروه روانشناسی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاداسلامی، ارومیه، ایران.

3 استادیار، گروه روانشناسی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاداسلامی، ارومیه، ایران.

doi
10.22123/chj.2025.475997.2119
چکیده

مقدمه: عدم پای‏بندی به رژیم درمانی یک مشکل بهداشتی با پیامدهای گسترده است، اما در محیط بالینی مورد توجه قرار نگرفته و کم‏تر بررسی شده است. این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی درمان ذهن‏آگاهی و درمان پارادوکسی بر شاخص‏های تبعیت از رژیم درمانی در مبتلایان به بیماری عروق کرونر انجام شد. مواد و روش‌ها: پژوهش نیمه‏آزمایشی با طرح پیش‏آزمون‏-پس‏آزمون و گروه کنترل با پی‏گیری دو‏ماهه بود. تمامی مبتلایان به بیماری عروق کرونر مراجعه‏کننده به بیمارستان شهید نورانی شهر تالش در سال 1402 به تعداد 174 نفر جمعیت آماری پژوهش را تشکیل دادند که با نمونه‏گیری هدفمند تعداد 60 نفر انتخاب و به ‏شیوه تصادفی در سه گروه 20 نفری گمارش شدند. گردآوری داده‏ها با چک‏لیست اطلاعات دموگرافیک و پرسش‏نامه تبعیت از درمان Seyed Fatemi انجام شد. درمان ذهن‏آگاهی طی 8 جلسه و درمان پارادوکسی طی 6 جلسه برای گروه‏های آزمایش اعمال شد. گروه کنترل درمانی دریافت نکرد. داده‏ها توسط آنالیز واریانس دوطرفه با اندازه‏گیری‏های مکرر تحلیل شدند. یافته‌ها: درمان ذهن‏آگاهی و درمان پارادوکسی نسبت به گروه کنترل باعث بهبود شاخص‏های اهتمام درمان، مشارکت درمان، انطباق درمان، تلفیق درمان/زندگی، چسبیدن به درمان، تعهد به درمان، تردید در درمان و نمره کل تبعیت از درمان (475/149=F، 840/0=η) در مبتلایان به بیماری عروق کرونر شدند (05/0>P). آزمون تعقیبی بن‏فرونی نشان داد که درمان ذهن‏آگاهی نسبت به درمان پارادوکسی اثربخشی بیش‏تری بر تبعیت درمانی در مراحل مختلف سنجش (پس‏آزمون-پی‏گیری) داشته است (05/0>P). نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج، درمانگران فعال در حوزه ارتقای سلامت بیماران قلبی می‏توانند جهت افزایش پیروی از دستورات درمانی این بیماران از درمان‏های فوق‏الذکر استفاده کنند.