مطالعۀ تطبیقی اهانت به دادگاه در نظام حقوقی ایران و انگلستان

نویسندگان

1 گروه مهندسی عمران مؤسسۀ آموزش عالی علامه رفیعی و گروه حقوق جزا و ‌جرم‌شناسی دانشکدۀ حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، ‏تهران، ایران‏

2 گروه حقوق جزا و ‌جرم‌شناسی دانشکدۀ حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 گروه حقوق جزا و ‌جرم‌شناسی دانشکدۀ حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
10.22059/jcl.2024.370049.634593
چکیده

بی‌شک اقتدار و مقبولیت کشورها به اعتبار و میزان قابلیت اعتماد قدرت قضایی آن کشور گره خورده ‌است. در نظام‌های حقوقی مترقی، اهانت به دادگاه و هر رفتاری که قدرت و اعتبار دستگاه قضا را مخدوش یا با خطر جدی مواجه سازد و یا اعتماد مردم به اجرای عدالت را کاهش دهد، جرمی علیه عدالت قضایی و در معنای اهانت به تمام جامعه تفسیر می‌شود. به این‌ جهت، اهانت به دادگاه یا نافرمانی از آن در نظام حقوقی انگلستان به‌عنوان جرمی سنگین و قابل کیفرخواست، مطلق و غیرقابل گذشت شناسایی شده‌ است. این مقاله با مطالعه‌ در نظام حقوقی انگلستان و معرفی تقسیمات حقوقی، رفتار اهانت‌آمیز نسبت به دادگاه و آثار حقوقی آن را در نظام عرفی و نوشتۀ انگلستان به روش توصیفی- تحلیلی بررسی کرده، خلأهای موجود در موضوع موصوف در نظام حقوقی ایران را متذکر شده است و با این پیش‌فرض که دادگاه‌های ایران دارای استقلال کامل هستند، راهکارهایی ازجمله مادۀ قانونی پیشنهادی برای حفظ شأن قضایی در موارد اهانت به دادگاه و حمایت از اجرای عدالت در نظام داخلی ارائه داده ‌است. البته، چنانچه زیرساخت‌های لازم برای اعطای اختیارات گسترده به محاکم برای برخوردی شدید با موارد اهانت به دادگاه فراهم نباشد، اعطای چنین مجوزی به‌نوعی بر استبداد قضایی خواهد افزود و آزادی‌های عمومی را محدودتر خواهد‌ کرد.