ارزیابی تنوع ژنتیکی و روابط بین صفات در لاین های پیشرفته سورگوم دو منظوره علوفه ای- دانه ای تحت رژیم کم آبیاری
نویسندگان
1 1- دانش آموخته کارشناسی ارشد اصلاح نبات، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران
2 3- استادیار پژوهشی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ، کرج، ایران
3 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شاهد
doi
10.22124/cr.2020.16735.1620چکیده
بهمنظور ارزیابی تحمل به تنش کمآبیاری در لاینهای پیشرفته سورگوم دو منظوره علوفهای و دانهای، آزمایشی بهصورت کرتهای خرد شده در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج اجرا شد. در این آزمایش، آبیاری بهعنوان عامل اصلی در دو سطح شامل 120 و 240 میلیمتر تبخیر تجمعی از سطح تشتک تبخیر کلاس A و لاینهای سورگوم بهعنوان عامل فرعی در هشت سطح شامل KDFGS1، KDFGS6، KDFGS9، KGFGS10، KDFGS12، KDFGS13، KDFGS14 و KDFGS16 در نظر گرفته شد. بر اساس نتایج بهدست آمده، بین لاینهای سورگوم مورد مطالعه از نظر همه صفات به استثنای قطر ساقه و وزن هزار دانه تفاوت معنیداری مشاهده شد. برهمکنش رژیمهای آبیاری و لاینها بر ارتفاع بوته و وزن خشک علوفه، معنیدار بود اما اثر آن بر بقیه صفات مطالعه شده معنیدار نبود. همبستگی بین وزن خوشه و عملکرد علوفه در هر دو رژیم آبیاری معنیدار نبود. در هر دو رژیم آبیاری، گرچه لاینهای KDFGS1، KDFGS6، KDFGS9، KGFGS10، KDFGS12، KDFGS13، KDFGS14، KDFGS16 در خوشه اول و لاین KDFGS14 به تنهایی در خوشه دوم قرار گرفتند ولی فاصله ژنتیکی بین لاینها متفاوت بوده است. در تجزیه عاملی در هر دو رژیم آبیاری صفات مورد مطالعه به سه عامل کاهش یافتند ولی در رژیم آبیاری ۱۲۰ میلیمتر وزن خوشه، وزن علوفه و قطر ساقه و در رژیم آبیاری 240 میلیمتر وزن خوشه، شاخص برداشت، وزن علوفه، و اندازه ساقه و خوشه از مهمترین صفات تاثیرگذار بودند. لاین سورگوم KDFGS14، به دلیل برتری در صفات مرتبط با عملکرد، به عنوان لاین برتر پیشنهاد میگردد.