فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: پرفشاری خون بیماری است که علاوه بر عوامل زیستی، عوامل روان‏شناختی نیز در آن نقش دارند و ابتلای به آن با پیامدهای روانی و بهداشتی فراوانی همراه است. این پژوهش با هدف مقایسه درمان مثبت‏گرا با درمان شناختی-تحلیلی بر نشخوار خشم و مؤلفه‏های آن در مبتلایان به پرفشاری خون اجرا شد. مواد و روش‌ها: این پژوهش نیمه‏آزمایشی با طرح پیش‏آزمون، پس‏آزمون و گروه کنترل با پی‏گیری سه ‏ماهه بود. تمامی مراجعان با پرفشاری خون به بیمارستان لاله شهر تهران سال 1401 به تعداد 218 نفر جمعیت مطالعه را تشکیل دادند، که با نمونه‏گیری در دسترس 45 نفر انتخاب و در سه گروه مساوی گمارش شدند. گردآوری اطلاعات علاوه بر چک‏لیست اطلاعات جمعیت‏شناختی، با پرسشنامه نشخوار خشم Sukhodolsky انجام شد. درمان مثبت‏گرا طبق پروتکل Seligman و درمان شناختی-تحلیلی طبق پروتکل Ryle طی 8 جلسه اعمال شد. داده‏ها توسط آنالیز واریانس با اندازه‏گیری‏های مکرر تحلیل شد. یافته‌ها: نمرات نشخوار خشم (48/89=F و 63/0=η)، پس‏فکرهای خشم (71/9=F، 25/0=η)، افکار انتقام (15/25=F، 47/0=η)، خاطرات خشم (55/13=F، 32/0=η) و شناختن علت (59/24=F، 46/0=η) در گروه‏های آزمایش، در مقایسه با گروه کنترل به‏طور معنی­‏داری بهبود یافت و این بهبود در مرحله پی‏گیری پایدار بود (05/0>P). آزمون بن‏فرونی بین دو شیوه درمانی از نظر میزان اثربخشی تفاوت معنی­داری نشان نداد (05/0<P). نتیجه‌گیری: هر دو رویکرد درمانی بر کاهش شاخص‏های نشخوار خشم در مبتلایان به پرفشاری خون سودمندی داشتند. پیشنهاد می‏شود در طرح‏ریزی مداخلات توانبخشی و درمانی جهت ارتقای عملکرد هیجانی-رفتاری این بیماران از تمرینات برگرفته از این رویکردها بیشتر استفاده گردد.