شناسایی بیوانفورماتیکی و بررسی بیان miRNA های دخیل در نمو دانه ارقام گندم ایرانی با کیفیت نانوایی متفاوت
نویسندگان
1 استاد، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
2 دانشیار، گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران
3 استادیار، پژوهشکده فناوریهای نوین زیستی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران
4 دانش آموخته دکتری، گروه بیوتکنولوژی کشاورزی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
5 استاد گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران
doi
10.22124/cr.2020.16123.1585چکیده
کیفیت نانوایی گندم (Triticum aestivum L.) بهشدت وابسته به حضور و ترکیب پروتئینهای گلوتن در دانه است. در این مطالعه، کیفیت نانوایی چهار رقم گندم ایرانی (مروارید، سرداری، پارسی و سپاهان) بر اساس آنالیزهای فارینوگرافی و شیمیایی آرد و حجم ویژه نان بهترتیب از بیشترین به کمترین کیفیت رتبهبندی شد. بهمنظور شناسایی و مقایسه miRNA های دخیل در نمو دانه بین گندمهای ایرانی با کیفیت نانوایی خوب و ضعیف، دادههای RNA-seq هفت رقم گندم (چهار رقم با کیفیت خوب و سه رقم با کیفیت ضعیف) در دو مرحله نموی دانه از پایگاه اطلاعاتی NCBI پیادهسازی و آنالیز شدند. از miRNA های شناسایی شده، پنج miRNA حفاظتشده انتخاب و الگوی بیان آنها با استفاده از روش Real Time PCR در دو مرحله نموی دانه (10 و 20 روز پس از گردهافشانی) در چهار رقم گندم ایرانی بررسی شد. نتایج نشان داد که الگوی بیان miR159a، miR164a، miR172a و miR827a طی نمو دانه در همه ارقام مورد بررسی روند افزایشی داشت، در حالیکه الگوی بیان miR396c روندی کاهشی نشان داد. miR164a و miR396c بیشترین و کمترین بیان نسبی را بهترتیب در ارقام سپاهان و سرداری (بهترتیب با کمترین و بیشترین وزن هزار دانه) نشان دادند که میتواند در نتیجه نقش تنظیمکنندگی منفی آنها بر اندازه دانه باشد. همچنین، با افزایش کیفیت نانوایی ارقام مورد بررسی، بیان نسبی miR172a و miR159a که بهترتیب در سنتز نشاسته و پروتئینهای ذخیرهای دانه دخیل هستند، کاهش و بیان miR827a که در فرایند انتقال مجدد نیتروژن از برگ به دانه دخیل است، افزایش یافت که نشاندهنده آثار منفی miR172a و miR159a و مثبت miR827a بر کیفیت نانوایی ارقام گندم میباشد.