فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: در چند دهه گذشته، رویکردهای ویژه ای در زمینه مشارکت مردان و زنان در توسعه و پیشرفت مطرح شده است؛ این رویکردها یا مدل­ها در پی توضیح این موضوع هستند که چگونه توسعه، زنان و مردان را متأثر ساخته و چرا زنان مانند مردان توسعه­یافتگی را تجربه نکرده­اند. هدف: مقاله حاضر در صدد بررسی وضعیت توسعه­یافتگی زنان ایرانی در دوران قاجار و پهلوی برآمده و با تأکید بر مؤلفه­های آموزش، اشتغال، حقوق سیاسی و حقوق قانونی وضعیت زنان را در این دوره­ها با بهره­گیری از شش رویکرد حوزه توسعه و زنان بررسی کرده است.  روش پژوهش: این مطالعه اسنادی و مبتنی بر پژوهش کیفی با نگاه تاریخی بوده  است.  یافته‌ها: می­توان گفت توسعه در دوران قاجار برای زنان با مشارکت گسترده آنان در شکل­گیری انقلاب مشروطه آغاز گردید، در ادامه زنان فعال به گونه­ای خودجوش شروع به تأسیس مدارس و حتی ایجاد اشتغال نموده تا موفق شدند مردان مجلس ملی را متقاعد کنند که زنان با تأکید بر نقش مادری و همسری می­توانند از حق آموزش برخوردار باشند. توسعه در دوران پهلوی به ویژه پهلوی دوم عمدتاٌ با هدف ادغام زنان در توسعه ایران صورت گرفته و فراهم ساختن آموزش و اشتغال برای زنان ابزاری برای دولت جهت مدرانیزاسیون و دولت­سازی بوده است. نتیجه‌گیری: نقطه عطف توجه به سیاستهای جنسیتی در زمان قاجار را می­توان انقلاب مشروطه و دوران پهلوی در مدرن­سازی و ملت­سازی مشاهده کرد.