بررسی تطبیقی چارچوب قانونی و قراردادی ذخیره‌سازی گاز طبیعی در ‏ایران و انگلستان

نویسندگان

1 گروه حقوق انرژی و تجارت بین‌الملل، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران

2 گروه حقوق نفت و گاز، گروه حقوق انرژی و تجارت بین‌الملل، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، قم،‎ ‎ایران

doi
10.22059/jcl.2024.359930.634511
چکیده

ایجاد امنیت انرژی ازجمله اهداف اساسی در حوزۀ سیاست‌گذاری و تنظیم مقررات در کشورهای مختلف است. ذخیره‌سازی گاز به‌عنوان یکی از محورهای ایجادکنندۀ امنیت و تأمین‌کنندۀ نیاز مصرف‌کنندگان در زمان افزایش تقاضا در کشورهای مختلف مورد توجه قرار گرفته است. همچنین به دلایل راهبردی و در جهت کمینه ساختن تأثیرپذیری از وضعیت سیاسی کشورهای تولید‌کنندۀ گاز، استفاده از این سازوکار از سوی کشورهای واردکنندۀ گاز با استقبال زیادی مواجه شده است. با وجود این، قوانین و مقررات این حوزه به‌صورت اختصاصی و با لحاظ اقتضائات آن در برخی کشورها ازجمله ایران تنظیم نشده است. همچنین ترتیبات توسعۀ ذخیره‌سازی تحت سازوکارهای مختلفی ازجمله انعقاد قرارداد مدنظر قرار گرفته است. در ایران قراردادهای ساخت، بهره‌برداری و واگذاری با حفظ مالکیت بخش دولتی به‌عنوان مبنای واگذاری پروژه‌های ذخیره‌سازی مورد استفاده قرار گرفته است؛ درحالی که در انگلستان روند قانونی و سازوکار قراردادی (قراردادهای امتیازی) با اعطای مالکیت به بخش خصوصی و ایجاد بستر قانونی دسترسی شخص ثالث مورد اقبال قرار گرفته است. با وجود نقص‌هایی در نظام قراردادی فعلی ایران، می‌توان با توسل به ماهیت فعالیت‌های حوزۀ ذخیره‌سازی، استفاده از هیدروکربن تولید‌شدۀ قبلی و ظرفیت‌های قانونی ایران، با انتقال مالکیت در بخش‌هایی از فعالیت ذخیره‌سازی ازجمله تأسیسات، زمینۀ جذب سرمایه‌گذاری را با مشوق بیشتری ایجاد نمود.