بررسی کارایی علف‌کش کند‌رهاشونده پیرازوسولفورون‌اتیل + پرتیلاکلر در کنترل علف‌های هرز برنج در کشت نشایی

نویسندگان

1 استادیار، موسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران

2 کارشناس، موسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران

3 دانشیار، موسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران

4 استادیار معاونت موسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، آمل، ایران

doi
10.22124/cr.2020.16880.1607
چکیده

تنوع علف‌های‌ هرز شالیزار، موجب استفاده از مخلوط علف‌کش‌های با مکانیزم عمل متفاوت جهت افزایش کارایی مدیریت شیمیایی شده است. علف‌کش جدید پیرازکلر (Pirazchlor, TB 17%) حاصل اختلاط پیرازوسولفورون‌اتیل از سولفونیل‌اوره‌ها با پرتیلاکلر از کلرواستامید‌ها است که به‌صورت قرص‌های حدود پنج‌ گرمی کند‌رها‌شونده برای کنترل علف‌های ‌هرز برنج در کشت نشایی معرفی شده است. در این پژوهش، کارایی مقادیر 191، 383، 574 و 765 گرم ماده موثره در هکتار (g ai.ha-1) پیرازکلر در مقایسه با علف‌کش‌های رایج پرتیلاکلر (EC 50%, 750 g ai.ha-1)+ بن‌سولفورون‌متیل (بن‌سولفورون، DF 60%, 35 g ai.ha-1)، تیوبنکارب (EC 50%, 2500 g ai.ha-1)+ بن‌سولفورون، تریافامون+ اتوکسی‌سولفورون (کانسیل، WG 30%, 30 g ai.ha-1) به­همراه دو تیمار شاهد (بدون کنترل و وجین‌دستی) بر کنترل علف‌های هرز و عملکرد برنج رقم هاشمی مورد بررسی قرار گرفت. آزمایش در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار در مزارع پژوهشی موسسه تحقیقات برنج کشور در گیلان و مازندران در سال 1397 انجام شد. نتایج نشان داد که کنترل علف‌های ‌هرز و عملکرد برنج تحت تأثیر تیمار، مکان و برهمکنش تیمار در مکان قرار گرفت. در مازندران، زیست‌توده و تراکم علف‌های ‌هرز در حدود یک‌دهم گیلان و کارایی تمام علف‌کش‌ها مساوی یا بیش­تر از 95 درصد بود. در گیلان، کارایی علف‌کش‌ها در کاهش تراکم سوروف (که بیش­تر یا مساوی 88 درصد بود)، بیش از پیزور (با 51 تا 97 درصد) بود. کارایی پیرازکلر در دزهای 383 گرم و بیش از آن، مشابه یا بهتر از علف‌کش‌های رایج بود. خسارت اقتصادی علف هرز در تیمار شاهد بدون کنترل در مازندران و گیلان به‌ترتیب 25 و 78 درصد نسبت به تیمار شاهد وجین‌دستی برآورد شد. بیش­ترین عملکرد شلتوک در گیلان 4450 و مازندران 5001 کیلوگرم در هکتار بود که به‌ترتیب از دزهای 765 و 363 گرم پیرازکلر به‌دست آمد و مشابه یا بیش­تر از تیمارهای علف‌کش رایج و در حدود 10 درصد بیش­تر از تیمار شاهد وجین دستی بود.