تقابل گفتمان زنانگی و مردانگی در سینمای بیضایی (مطالعه موردی سگ‌کشی)

نویسندگان

1 مدیر گروه ارتباطات موسسه شناخت

doi
10.22059/jsr.2023.91522
چکیده

تحلیل‌گفتمان، فراتر رفتن از صورت‌های قابل‌رویت زبان و رسیدن به‌زمینه‌های اجتماعی و کشف رابطه متقابل میان زبان و فرایندهای اجتماعی است. این مقاله سعی دارد با بررسی گفتمان زنانگی و مردانگی در فیلم سگ‌کشی، به این مساله بپردازد که سینمای بیضایی، چه دیدگاه جنسیتی را بازتولید می‌کند و تاثیر و تاثر دیدگاه مولف فیلم با جامعه فرهنگی اواخر دهه60 و اوایل دهه70 چگونه است. بدین منظور سعی می‎شود با استفاده از روش تحلیل‌گفتمان، لایه‌های «متنی»،«بینامتنی» و «بافتی» فیلم تحلیل شود. نتایج براین مدعاست که سگ‌کشی با پذیرفتن مبانی فمینیسم سوسیال، زنانگی را در تقابل با مردانگی می‌داند و زن را تحت‌ستم دو نظام «پدرسالاری» و «سرمایه‌داری» بازنمایی می‌کند. در این فیلم، صدق، فرهنگ، عشق، اخلاق، رنج و تعهد، دال‌های پیرامونی گفتمان زنانه‌اند که در تقابل با دال‌های پیرامونی گفتمان مردانه یعنی فریب، اقتصاد، سکس، خشونت، قدرت و خیانت قرار دارند. درنهایت باید گفت زن در جامعه سگ‌کشی شکست می‌خورد و دنیای مردانه را رها کرده و به شهرستان بازمی‌گردد.