تبیین جامعهشناختی مدارا و ابعاد آن (مورد مطالعه: شهروندان هجده سال به بالای استان کرمانشاه)
نویسندگان
1 استادیار گروه جامعهشناسی دانشگاه رازی
2 دانشیار گروه جامعهشناسی دانشگاه پیامنور
3 استادیار گروه جامعهشناسی دانشگاه پیامنور
4 دانشجوی دکتری جامعه شناسی مرکز تحصیلات تکمیلی دانشگاه پیام نور و کارشناس دانشگاه رازی کرمانشاه
doi
10.22059/jisr.2020.314662.1154چکیده
مدارا وضعیتی پارادوکسیکال است که در آن، افراد باید اموری را که قابلپذیرش نیست یا حتی مورد تنفر و ناپسند است، تحمل کنند. این وضعیت پارادوکسیکال، تبدیل مدارا یا تساهل به نوعی ملکۀ ذهنی را برای بسیاری از جوامع و شهروندان مسئلهساز کرده است. در جهان معاصر که درهمتنیدگی و تراکم اخلاقی (حقیقی و مجازی) کنشها ویژگی برجستۀ آن است، مدارا برای تداوم ارتباط بدون تنش و مسالمتآمیز میان افراد و جوامع محلی و جهانی دارای اهمیت بسیاری تلقی میشود. برایناساس، پژوهش حاضر با هدف تبیین جامعهشناختی وضعیت مدارا و ابعاد آن در بین شهروندان هجده سال به بالای استان کرمانشاه که دارای بافت فرهنگی، قومی و مذهبی ناهمگون است، انجام شده است. روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی و به شیوۀ پیمایشی است. جامعۀ آماری پژوهش شامل همۀ شهروندان بالای هجده سال در استان است و براساس فرمول کوکران، 855 نفر به شیوۀ نمونهگیری خوشهای چندمرحلهای ارزیابی میشوند. یافتههای پژوهش نشان میدهد میانگینهای مدارا در استان کرمانشاه 68/2 (از دامنۀ 1 تا 5) بوده است و پاسخگویان دارای بیشترین مدارا بهترتیب در ابعاد اجتماعی (03/3)، عقیدتی (48/2)، سیاسی (47/2) و اخلاقی-رفتاری (38/2) هستند. همچنین مطابق یافتهها، متغیرهای تحصیلات، جنس، وضعیت تأهل، سرمایه و ابعاد آن بر مدارا تأثیر دارند، اما متغیرهای سن، قومیت، مذهب و شهر محل سکونت تأثیری بر مدارا ندارند. در حقیقت، با توجه به نتایج مطالعه بهنظر میرسد اقوام و مذاهب در استان کرمانشاه فارغ از تنوع، آثاری منفی بر تساهل شهروندان استان بر جای نهادهاند؛ چرا که نوع مبتذلی از هویتخواهی از سالیان گذشته و بهویژه در چهار دهۀ اخیر در سطح استان رواج داشته است که عموماً در پی طرد هویت مقابل و برجستهسازی نمودهایی است که عمدتاً تقابلی و مروج خشونت (کلامی-رفتاری) هستند تا گفتوگویی و ارتباطی.