مطالعۀ جامعه‌شناختی الگوهای بازنمایی اخلاق اجتماعی در رسانه‌های ورزشی ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری دانش اجتماعی مسلمین، دانشگاه تهران

2 استاد گروه جامعه‌شناسی، دانشگاه تهران

doi
10.22059/jisr.2020.303224.1073
چکیده

توجه به اخلاق اجتماعی در محتوا و مطالب رسانه‌های ورزشی، نخست از جهت تأثیر این موضوع بر اخلاق عمومی جامعه و دوم به‌سبب گسترۀ وسیع مخاطب این گروه از رسانه‌ها دارای ضرورتی جامعه‌شناختی است. بر این مبنا، دغدغۀ پژوهش حاضر آن است که نشان دهد رسانه‌های ورزشی پرمخاطب در ایران، چه تصویر، معنا و بازنمایی‌ای از الگوهای اخلاق اجتماعی و ارزش‌های رفتاری در جامعه را ارائه می‌دهند و کدام سنخ از کنش اجتماعی را برجسته، ترویج یا تقبیح می‌کنند. بدین‌منظور، محتوای یک سال از چهار نمونه روزنامۀ ورزشی باسابقه در ایران، شامل «ایران ورزشی»، «خبر ورزشی»، «ابرار ورزشی» و «پیروزی»، با روش تحلیل محتوای کیفی بررسی، مضمون‌یابی و تیپ‌بندی شده است. واحد تحلیل محتوا در پژوهش، موضوع، و ملاحظات نظری در آن مبتنی بر رویکرد مفاهیم حساس نظری هربرت بلومر است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد چهار رسانۀ ورزشی مورد مطالعه، بازنمایی اخلاق اجتماعی را در طیفی دوگانه از اخلاق-ضداخلاق معنا می‌کنند. در میان شش مقولۀ اخلاقی شناسایی‌شده، دو مقولۀ اخلاقی «قانونمندی» و «اتهام‌زنی- شایعه‌پراکنی» پربسامدترین سنخ اخلاق اجتماعی است و دو مقولۀ «منش پهلوانی» و «خشونت کلامی و رفتاری» به‌عنوان کم‌اهمیت‌ترین سنخ اخلاقی - در یک طیف مثبت و منفی - از منظر این رسانه‌ها توصیف و بازنمایی شده است.