خوشههای خشم؛ رتبهبندی دانشگاههای برتر کشور از نظر خشونت نمادین به مثابه ابزار بازتولید وضعیت موجود
نویسندگان
1 کارشناس ارشد جامعهشناسی، دانشگاه تهران
2 گروه برنامهریزی برنامهریزی آموزش عالی، موسسه پژوهش و برنامهریزی آموزش عالی کشور
doi
10.22059/jsr.2023.91907چکیده
در روند بررسی وضعیت خشونت نمادین آموزش عالی ایران به واسطهی عادتواره (هبیتوس) کنکور سراسری، به بهانهی نابسامانی کلی پیشآمده در وضیعت کشور، پیوند مفهوم وضعیت نظم موجود با نظام آموزش عالی یک کشور، ابتدا از دیدگاه نظری مورد بررسی قرار گرفتهاست. سپس با تمرکز بر مفهوم خشونت نمادین، با رویکردی بوردیویی، سعی در تحلیل کمی وضعیت خشونت نمادین و بازتولید وضعیت موجود توسط عاملین اجتماعی تحت آموزش در دانشگاههای برتر داشتهایم. این دانشگاهها با توجه به رتبهبندیهای بینالمللی و داخلی و همینطور ترتیب اولویت آنها در انتخاب داوطلبان برتر کنکور انتخاب شدهاند. در این روند با اتکا به روش تحلیل تناظر چندگانه و تحلیل خطی خوشهای، حد معناداری از میزان خشونت باز تولید شده در دانشگاههای برتر کشور بر اساس پیشزمینه ذهنی بهوجود آمده در دانشجویان این دانشگاهها، ارائه شدهاست و بر اساس آن رتبهی دانشگاههای برتر کشور در تولید خشونت نمادین ارائه و سهم آنها در بازتولید وضعیت موجود مشخص گردیده است. بدین ترتیب که پس از ارائهی تعریف دقیقتری از خشونت نمادین و استخراج شاخصهای قابل اندازهگیری در مقیاس لیکرتی، میزان خشونت تولید شده توسط دانشجویان هرکدام از این دانشگاهها با سنجهی ارائه شده در روششناسی پژوهش اندازهگیری و با توجه به درجهی معناداری این سنجه، دانشگاهها نسبت به یکدیگر در یک رتبهبندی مقایسه شدهاند.
