فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در دهه‌های اخیر، شکل‌گیری گروه‌های نوپدید دینی و معنوی و جذب شدن مردم، به‌ویژه، جوانان و نوجوانان به این گروه‌ها مشکلاتی را برای بخشی از خانواده‌ها و برخی از نهادهای حکومتی فراهم آورده است. مواجهۀ مناسب با این واقعیت مبتنی بر شناخت دقیق و بی‌طرفانۀ آن است و شناخت دقیق آن در دنیای جهانی‌شدۀ کنونی، مبتنی بر شناخت تحولات مشابه در دیگر نقاط جهان است. تنها از چشم‌اندازی چندگانه و تطبیقی می‌توان به شناختی کامل رسید، روندهای اجتماعی مؤثر و جهتگیری آن‌ها را درک کرد و مواجهۀ مناسب را تشخیص داد. ویژگی‌های مهم گروه‌های نوپدید دینی و معنوی متعدد هستند و هر کدام شایستۀ مطالعه‌ای جداگانه می‌باشند. در این مطالعه، با تحلیل و استنتاج منطقی از پژوهش‌ها و یافته‌های جامعه‌شناسی دین، فقط یکی از این ویژگی‌ها، یعنی چگونگی برهم‌کنش و تعامل میان جامعه و گروه‌های نوپدید دینی و معنوی از چشم‌اندازی جهانی و در مقایسه با نمونه‌ای داخلی بررسی شده است. در جامعۀ ایران، واکنش بخش‌های سنتی جامعه، هماهنگ با نهادهای رسمی، در مواجهه با این گروه‌ها خصمانه است، در حالی که این گروه‌ها در بخش‌های دیگری از جامعه رواج پیدا می‌کنند. پژوهش‌ها نشان می‌دهد که رواج این گروه‌ها را نمی‌توان، تنها نوعی نفوذ خارجی دانست، بلکه رشد این گروه‌ها، بیشتر تحولی فرهنگی و دینی و متأثر از روندهای کلان اجتماعی است و بنابراین، مسائلی را که در برهم‌کنش با جامعه به‌وجود آورده‌اند، نمی‌توان صرفاً با برخورد فیزیکی و امنیتی حل کرد.