فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تصور کنید یک دولت عضو جامعۀ بین‌المللی، دولتی دیگر را شناسایی نکرده و در عین حال، هر دو دولت عضو معاهده‌ای باشند که امکان ارجاع اختلاف به دیوان بین‌المللی دادگستری در آن فراهم شده باشد. حال اگر یکی از این دو دولت بنابه مصلحت حقوقی و سیاسی خود تصمیم بگیرد به دلیل نقض تعهد یا تعهدات ناشی از معاهدۀ موردنظر در دیوان طرح دعوا نماید، آیا دولت خوانده می‌تواند ایراد مقدماتی عدم شناسایی را نزد دیوان مطرح کرده، خود را از قید دیوان برهاند؟ این فرض می‌تواند در مورد دو دولتی که یکدیگر را شناسایی نکرده باشند نیز مطرح شود. برای پاسخ به پرسش یادشده، رویۀ دادگاه‌های بین‌المللی ازجمله دیوان بین‌المللی دادگستری و دیوان بین‌المللی کیفری در این نوشتار بررسی شده‌اند. پاسخی که می‌توان به پرسش محوری نوشتار حاضر داد، آن است که شناسایی عملی است سیاسی با پیامدهای حقوقی. اما پیامد حقوقی شناسایی در حالت معمول نمی‌تواند به اعلام عدم صلاحیت یا عدم قابلیت پذیرش دیوان منجر گردد؛ مگر اینکه رسیدگی به اختلاف میان دو دولت منوط به بررسی موضوع شناسایی و پیامدهای آن بر تداوم روند دعوا در اثر قیودی مانند حق شرط بر معاهده یا عدم رضایت به برقراری روابط معاهداتی میان دو دولت متعاهد باشد.