مطالعۀ تطبیقی تعهد مدیران تجاری در تقابل با فرصت‌ها و موقعیت‌های ‏شرکتی در نظام‌های حقوقی ایالات متحده، انگلستان و ایران ‏

نویسندگان

1 گروه حقوق تجارت بین‌الملل، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 گروه حقوق خصوصی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران‏

3 گروه حقوق خصوصی، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران‏

4 گروه حقوق خصوصی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران‏

doi
10.22059/jcl.2024.363133.634534
چکیده

روابط شرکت با مدیران خود به دلیل قدرت تفویضی به آنها همواره مستعد سوءاستفاده به‌ویژه در مورد بهره‌برداری از دارایی‌ها، اطلاعات یا فرصت‌ها است. شناخت تعهدات مدیران ذی‌نفع در برخورد با فرصت‌های تجاری یکی از دغدغه‌های مهم حاکمیت شرکتی است. در این میان نظام حقوقی انگلستان و امریکا سال‌هاست به تحلیل این موضوع پرداخته‌اند. نگارندگان این مقاله با روش توصیفی- تحلیلی و با نگاه تطبیقی اعلام می‌دارند هر زمان که مدیران با فرصت تجاری مواجه گردند، وظیفۀ اصلی آنها اقتضا می‌‌کند آن را به صورت رسمی و با جزئیات افشا نمایند؛ به نحوی که امکان بررسی مناسب در خصوص آن برای شرکت وجود داشته باشد. دادگاه‌ها در نظام حقوقی امریکا ضمن به‌کارگیری آزمون‌های مختلف سعی در شناسایی مالک حقیقی فرصت تجاری داشته‌اند و نظام حقوقی انگلستان قائل به وجود وظیفۀ گسترده‌تری برای افشای فرصت‌ها است که بر اساس آن، همۀ فرصت‌های تجاری باید در اختیار شرکت قرار گیرد. ابطال معاملۀ صورت‌گرفته، ایجاد مسئولیت در زمینۀ جبران خسارت و حتی بازگشت سودهای کسب‌شده، ازجمله ضمانت اجراها و راهکارهای حقوقیِ درنظر گرفته‌شده برای مقابله با مدیران متخلف است. در نظام حقوقی ایران با وجود عدم اشارۀ صریح به موضوع فرصت‌های شرکتی، این مفهوم و محور اصلی آن قابل اثبات است.