اثربخشی درمان شناختی رفتاری مبتنی بر اینترنت بر ترس از ارزیابی منفی، سوگیری توجه و عدم تحمل بلاتکلیفی در افراد دارای اضطراب اجتماعی

نویسندگان

1 استادیار، گروه روانشناسی، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور، ایران .

2 کارشناس ارشد، گروه روانشناسی، مؤسسه آموزش عالی بهار، مشهد، ایران.

3 کارشناس ارشد، گروه روانشناسی، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور، ایران.

doi
10.22123/chj.2024.404556.2019
چکیده

مقدمه: اضطراب اجتماعی از شایع­ترین اختلالات اضطرابی می­باشد. عدم رسیدگی مناسب به این اختلال، می­تواند مشکلات زیادی در تعاملات اجتماعی ایجاد کند. پژوهش حاضر، با هدف تعیین اثربخشی درمان شناختی رفتاری مبتنی بر اینترنت بر سوگیری توجه، ترس از ارزیابی منفی و عدم تحمل بلاتکلیفی در افراد دارای اضطراب اجتماعی انجام شد.مواد و روش­ها: مطالعه حاضر، نیمه­آزمایشی با طرح پیش­آزمون، پس­آزمون و گروه کنترل می­باشد. جامعه آماری، افراد دارای اضطراب اجتماعی مراجعه­کننده به مراکز مشاوره و روان­پزشکی شهر مشهد در سال 1401 ­بودند (تعداد تقریبی 100 نفر). تعداد 30 نفر با روش نمونه­گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه مساوی آزمایش و کنترل قرار گرفتند. گروه آزمایش 8 جلسه 90 دقیقه­ای (دو جلسه در هفته) درمان شناختی رفتاری مبتنی بر ایتنرنت دریافت نمود. گروه کنترل مداخله­ای دریافت نکرد. از فرم کوتاه مقیاس ترس از ارزیابی منفی (Leary، 1983) و مقیاس عدم تحمل بلاتکلیفی (Freeston و همکاران، 1986) برای جمع­آوری اطلاعات استفاده شد. داده­ها توسط آنالیز کوواریانس چندمتغیره تجزیه ­و­ تحلیل شد.یافته­ها: نمرات پس­آزمون گروه آزمایش و کنترل تفاوت معنی­داری داشتند. درمان شناختی رفتاری مبتنی بر اینترنت، موجب کاهش سوگیری توجه (58/37F= ، 001/0>P، 58/0Eta= )، ترس از ارزیابی منفی (67/28F= ، 001>P، 51/0Eta= ) و عدم تحمل بلاتکلیفی (12/21F= ، 001/0>P، 80/0Eta= )، در گروه آزمایش شد. نتیجه ­گیری: درمان شناختی رفتاری مبتنی بر اینترنت بر بهبود و کاهش سوگیری توجه، ترس از ارزیابی منفی و عدم تحمل بلاتکلیفی در اشخاص دارای اضطراب اجتماعی اثربخشی مطلوبی داشت. بنابراین، استفاده از این مداخله درمانی، توصیه می­شود.