طراحی، اعتباریابی و اثربخشی برنامه مدیریت درد بر درد و امید به زندگی بیماران مبتلا به سرطان پستان دریافتکننده شیمی درمانی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، گروه روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
2 دانشیار، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، گروه روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
doi
10.22123/chj.2024.386418.1994چکیده
مقدمه: درد به عنوان یکی از عوارض جانبی شیمیدرمانی با ناراحتیهای جسمانی و روانشناختی همراه است. هدف از مطالعه حاضر تدوین و اعتباریابی برنامه مداخله مدیریت درد اختصاصیافته برای بیماران مبتلا به سرطان پستان دریافتکننده شیمیدرمانی و تعیین اثربخشی این مداخله بر درد و امید به زندگی این بیماران بود.مواد و روشها: به منظور تدوین برنامه مداخلهای از شیوه کیفی تحلیل مضمون استفاده شد. مطالعات مربوطه شناسایی و کدهای اولیه، ثانویه و مؤلفه اصلی مشخص و در قالب یک مداخله 6 جلسهای گروهی تدوین گردید. سپس از 10 متخصص درخواست شد تا اعتبار درونی این برنامه را ارزیابی نمایند. برای ارزیابی اثربخشی این برنامه، از شیوه نیمهتجربی با پیشآزمون، پسآزمون با گروه کنترل و پیگیری یک ماهه استفاده شد. تعداد 28 بیمار از مراکز درمانی شهرستان شیراز در سال 1401 به شیوه هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه 14 نفره گمارده شدند. هر دو گروه به وسیله پرسشنامه کوتاه درد و پرسشنامه امید به زندگی در سه مرحله ارزیابی شدند. دادهها توسط آنالیز واریانس دوطرفه با اندازهگیریهای مکرر تجزیهوتحلیل شد.یافته ها: مداخله مدیریت درد از اعتبار درونی و پایایی مناسبی برخوردار بود. گروه مداخله در پسآزمون به طور معنیداری نمرات کمتر درد و نمرات بیشتر امید به زندگی را گزارش کردند (001/0p<). تفاوت نمرات در پیگیری یک ماهه معنیدار بود (001/0p<).نتیجه گیری: مداخله مدیریت درد از کارآمدی مناسبی به منظور تعدیل درد و امید به زندگی بیماران سرطان برخوردار است. این برنامه میتواند گزینه مناسبی برای متخصصین مربوطه جهت تعدیل عوارض جانبی شیمیدرمانی باشد.