طراحی، اعتباریابی و اثربخشی برنامه مدیریت درد بر درد و امید به زندگی بیماران مبتلا به سرطان پستان دریافت‌کننده شیمی درمانی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، گروه روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

2 دانشیار، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، گروه روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

doi
10.22123/chj.2024.386418.1994
چکیده

مقدمه: درد به عنوان یکی از عوارض جانبی شیمی­درمانی با ناراحتی­های جسمانی و روان­شناختی همراه است. هدف از مطالعه حاضر تدوین و اعتباریابی برنامه مداخله مدیریت درد اختصاص­یافته برای بیماران مبتلا به سرطان پستان دریافت­کننده شیمی­درمانی و تعیین اثربخشی این مداخله بر درد و امید به زندگی این بیماران بود.مواد و روش­ها: به منظور تدوین برنامه مداخله­ای از شیوه کیفی تحلیل مضمون استفاده شد. مطالعات مربوطه شناسایی و کدهای اولیه، ثانویه و مؤلفه اصلی مشخص و در قالب یک مداخله 6 جلسه­ای گروهی تدوین گردید. سپس از 10 متخصص درخواست شد تا اعتبار درونی این برنامه را ارزیابی نمایند. برای ارزیابی اثربخشی این برنامه، از شیوه نیمه­تجربی با پیش­آزمون، پس­آزمون با گروه کنترل و پی­گیری یک ماهه استفاده شد. تعداد 28 بیمار از مراکز درمانی شهرستان شیراز در سال 1401 به شیوه هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه 14 نفره گمارده شدند. هر دو گروه به وسیله پرسش­نامه کوتاه درد و پرسش­نامه امید به زندگی در سه مرحله ارزیابی شدند. داده­ها توسط آنالیز واریانس دوطرفه با اندازه­گیری­های مکرر تجزیه­وتحلیل شد.یافته­ ها: مداخله مدیریت درد از اعتبار درونی و پایایی مناسبی برخوردار بود. گروه مداخله در پس­آزمون به طور معنی­داری نمرات کمتر درد و نمرات بیشتر امید به زندگی را گزارش کردند (001/0p<). تفاوت نمرات در پی­گیری یک ماهه معنی­دار بود (001/0p<).نتیجه­ گیری: مداخله مدیریت درد از کارآمدی مناسبی به منظور تعدیل درد و امید به زندگی بیماران سرطان برخوردار است. این برنامه می­تواند گزینه مناسبی برای متخصصین مربوطه جهت تعدیل عوارض جانبی شیمی­درمانی باشد.