نگرشی تحلیلی بر کمیسازی معیار تقصیر و ایجاد نظام انگیزشی برای پیشگیری از ضرر در مسئولیت مدنی با اعمال قاعدۀ هند؛ مطالعۀ تطبیقی در حقوق ایران و ایالات متحدۀ امریکا
نویسندگان
1 گروه حقوق، دانشکدۀ الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران
doi
10.22059/jcl.2024.366831.634579چکیده
تبیین شفاف قوانین یکی از عوامل مهم در کارآمدی اجرای قانون است. شفاف بودن قوانین هم کار دادگاهها در تعیین شخص مسئول و زیان وارده را تسهیل میکند و هم به شهروندان قانونمند اجازه میدهد تا با انجام اقدامات احتیاطی مسئولیت خود را کاهش دهند. یکی از قواعد کاربردی در زمینۀ وجود وظیفۀ مراقبت، قاعدۀ هند است که از طریق تبیین یک فرمول ریاضی، امکان محاسبۀ وجود یا نبود وظیفۀ مراقبت را فراهم میسازد. در حقوق ایران موارد متعددی وجود دارد که انجام اقدامات احتیاطی بهمراتب هزینۀ کمتری نسبت به جبران خسارت دارد، اما به دلیل فقدان قاعدهای مشابه، چنین وظیفهای بر افراد بار نمیشود. این مسئله، کارآمدی قواعد مسئولیت مدنی در ایران را با چالش مواجه میکند. در انتهای مقالۀ حاضر مشخص خواهد شد که اعمال قاعدۀ هند در حقوق ایران از طریق اعمال شیوههای احتیاطی معقول و متعارف از یک سو، به کاهش موارد وقوع خسارت میانجامد و از سوی دیگر، روند تصمیمگیری و بازبینی دادگاهها را تسهیل میکند. در خصوص قاعدۀ هند میتوان وظیفۀ قانونی مراقبت را با ذکر فرمول قاعدۀ یادشده در قانون مسئولیت مدنی بهعنوان قاعدهای کلی در حقوق ایران اعمال نمود.