کارایی لاین های خالص ذرت (Zea mays L.) از لحاظ جذب و مصرف فسفر خاک
نویسندگان
1 استاد، گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
2 دانشجوی دکتری، گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
3 استادیار، گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
4 دانشیار، گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
doi
10.22124/cr.2020.14930.1532چکیده
فسفر بعد از نیتروژن مهمترین عنصر غذایی ضروری مورد نیاز گیاه است و مهمترین نقش را در تولید و انتقال انرژی دارد. در این آزمایش، کارایی جذب و مصرف فسفر در 93 لاین خالص ذرت تحت دو شرایط بهینه و کمبود فسفر قابلِ استفاده بر اساس طرح پایه کاملاً تصادفی با سه تکرار در شرایط گلدانی ارزیابی شد. نتایج تجزیه واریانس دادهها نشان داد که لاینهای ذرت از لحاظ وزن خشک شاخساره، مقدار و غلظت فسفر کل، شاخص پاسخ به کود، شاخص کارایی جذب فسفر، شاخص کارایی مصرف فسفر و شاخص کارایی فسفر تفاوت معنیداری داشتند. شاخص کودپذیری لاینهای ذرت از 13 تا 67/223 گرم متغیر و میانگین آن 39/70 گرم بود. شاخص کارایی جذب فسفر در لاینهای مورد مطالعه از 11/0 تا 85/0 و میانگین آن 41/0 میلیگرم بر کیلوگرم بود. شاخص کارایی مصرف فسفر نیز از 10/1 تا 65/4 گرم ماده خشک بر میلیگرم فسفر متغیر بود و میانگین آن تحت شرایط بهینه و کمبود فسفر بهترتیب 97/0و 89/1 گرم محاسبه شد. دامنه تغییرات شاخص کارایی فسفر نیز بین 40/0 تا 95/0 درصد و میانگین آن 71/0 بود. بر اساس شاخصهای ارزیابی شده تحت شرایط کمبود فسفر خاک، لاینهای 1، 9، 10 و 26 بهعنوان لاینهای فسفر-کارا و لاینهای 65، 46، 49 و 79 بهعنوان لاینهای فسفر- ناکارا معرفی میشوند. لاینهای فسفر-کارای معرفی شده در این تحقیق میتوانند جهت تولید ارقام فسفر-کارا در برنامههای بهنژادی آینده مورد استفاده قرار گیرند.