گفتمان عدالت در حوزه مسکن در برنامه‌های توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی بعد از انقلاب اسلامی ایران

نویسندگان

1 دانشیار گروه جامعه شناسی دانشگاه خوارزمی

doi
10.22059/jsr.2022.88960
چکیده

مسکن امروزه یکی از دغدغه‌های مهم بخش عمده‌ای از خانوارهای ایرانی و به‌عنوان یک مسأله اجتماعی قلمداد می‌گردد، مقاله حاضر به بررسی گفتمان عدالت در حوزه مسکن در برنامه‌های توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی با استفاده از تحلیل گفتمان «لاکلاو و موفه» می‌پردازد، این شیوه تحلیل با رویکرد کیفی در ‌راستای پاسخگویی به این سؤال است که اساساً دولت‌های بعد از انقلاب چه رویکردی به مقوله «مسکن» داشته‌اند؟ بر این اساس، یافته‌های حاصل از تحلیل گفتمان بر روی متون شش برنامه توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران که مبین رویکرد «دولت‌های سازندگی، اصلاحات، اصول‌گرای عدالت محور و اعتدال» به مقوله «مسکن» است، حاکی از آن است که دال شناور «عدالت اجتماعی»، ذیل گفتمان کلان انقلاب اسلامی، در قالب نشانه مرکزی «عدالت‌ در برخورداری از مسکن» مسدود و در مفصل‌بندی این گفتمان، حول نشانه مرکزی مذکور، نظام معنایی‌ای متشکل از دال‌های اصلی «انبوه‌سازی مسکن»، «طرح مقاوم‌سازی و بهینه‌سازی مسکن»، «مسکن مهر» و «مسکن اجتماعی-حمایتی» شکل‌گرفته است.