مقایسه اثربخشی روان‏درمانی پویشی کوتاه‏مدتِ فشرده با درمان شناختی مبتنی بر ذهن‏آگاهی بر حساسیت اضطرابی و مؤلفه‏های آن در زنان مبتلا به درد مزمن

نویسندگان

1 استادیار، گروه روانشناسی، واحد کرج، دانشگاه آزاداسلامی، کرج، ایران.

2 استادیار، گروه روانشناسی، واحد کرج، دانشگاه آزاداسلامی، کرج، ایران.

3 دانشجوی دکترای روانشناسی، گروه روانشناسی، واحد کرج، دانشگاه آزاداسلامی، کرج، ایران.

4 استادیار، گروه روانشناسی، واحد کرج، دانشگاه آزاداسلامی، کرج، ایران.

5 استادیار، گروه روانشناسی، واحد کرج، دانشگاه آزاداسلامی، کرج، ایران.

doi
10.22123/chj.2023.389715.2002
چکیده

مقدمه: درد مزمن وضعیتی پیچیده است که فرد را با رنج و هزینه درمانی زیادی روبه‏رو می‏سازد. این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی روان‏درمانی پویشی کوتاه‏مدتِ فشرده با درمان شناختی مبتنی بر ذهن‏آگاهی بر حساسیت اضطرابی در زنان مبتلا به درد مزمن انجام شد.مواد و روش‌ها: این پژوهش نیمه‏آزمایشی با طرح پیش‏آزمون، پس‏آزمون و گروه کنترل با پی‏گیری دوماهه بود. جامعه آماری، تمامی زنان مبتلا به درد مزمن مراجعه‏کننده به کلینیک فیزیوتراپی بیمارستان امام رضا(ع) اسلام‏شهر در سال 1401 بودند. با نمونه‏گیری در دسترس 45 نفر انتخاب و به‏صورت تصادفی در سه گروه گمارده شدند. گروه‏های درمان پویشی کوتاه‏مدتِ فشرده و درمان شناختی مبتنی بر ذهن‏آگاهی هر کدام 8 جلسه (یک جلسه 1 ساعته در هفته) مداخله دریافت کردند. گروه کنترل مداخله‏ای دریافت نکرد. گردآوری داده‏ها توسط چک‏لیست اطلاعات دموگرافیک و پرسش‏نامه حساسیت اضطرابی Taylor و Cox انجام شد. داده‏ها به­وسیله آنالیز واریانس دوطرفه با اندازه‏گیری‏های مکرر تحلیل شد.یافته‌ها: در ترکیب خطی متغیرهای حساسیت اضطرابی و مؤلفه‏های آن نشانگان جسمانی، شناختی و اجتماعی برحسب عضویت گروهی و مراحل پیش‏آزمون، پس‏آزمون و پی‏گیری اثر تعاملی گروه و زمان معنی‏دار بود(001/0>p). تفاوت میانگین نمره گروه روان‏درمانی پویشی کوتاه‏مدتِ فشرده و درمان شناختی مبتنی بر ذهن‏آگاهی با گروه کنترل در حساسیت اضطرابی و مؤلفه‏های آن با آزمون تعقیبی بن‏فرونی معنی‏دار بود(001/0>p)، اما بین اثربخشی دو روش مداخلاتی تفاوت معنی‏داری مشاهده نشد(05/0<p).نتیجه‌گیری: هر دو روش مداخلاتی بر حساسیت اضطرابی مبتلایان به درد تأثیر داشتند. یافته‏ها می‏تواند در طرح‏ریزی مداخلات توانبخشی-درمانی این بیماران در کنار درمان طبی امیدبخش باشد.