جامعه‌شناسی تاریخی ایران: تحلیل و تفسیر نقش سیاستمداران جوان و پیر در میدان سیاسی ایران، پس از انقلاب مشروطه تا دهه 1340 خورشیدی

نویسندگان

1 استاد ارتباطات‏ دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران

2 کارشناسی ارشد‏، فارغ‏التحصیل دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران

doi
10.22059/jsr.2022.88965
چکیده

این مقاله دو گروه سیاستمداران جوان و مسن را از دو منظر مطالعه کرده است؛ اول سازوکارهای ورود به میدان سیاسی و خروج از آن و دوم تفاوت‌ها و شباهت‌های استراتژی‌هایی که سیاستمدارانِ جوان و سیاستمداران پیر در میدان سیاسی ایران به کار می‌برند. داده‌های این مقاله پژوهشی، با روش اسنادی-کتابخانه‌ای از میان متون تاریخی، خاطرات سیاستمداران و یادداشت‌های افراد فعال در میدان سیاسی در بازۀ زمانی پس از انقلاب مشروطه تا دهۀ چهل شمسی به دست آمده است. برای رسیدن به تحلیل و تفسیر نیز، از دیدگاه پی‌یر بوردیو دربارۀ میدان سیاسی و عناصر این میدان استفاده شده است. برخی نتایج مطالعۀ اسناد و تحلیل‌ها نشان می‌دهند که برای ورود به میدان سیاسی اولویت با سرمایۀ نمادین، سرمایۀ سیاسی، منزلت و جایگاه خانوادگی فرد و پس از آن محق‌دانستن خود برای ورود به میدان و سخن‌گفتن و دانستن زبان سیاسی است. همینطور می‌توان به استراتژیهای کاربردی توسط سیاستمداران پیر و جوان در میدان سیاسی و نیز به جایگاه فرد در میدان و میزان سرمایۀ سیاسی و نمادین فرد به‌عنوان عوامل ورود به میدان سیاست توجه کرد؛ در این میان‏ سن و سال اهمیت کمی دارد و تفاوت‌ سیاستمداری در دورۀ پیری با سیاستمداری در دورۀ جوانی این است که سیاستمدارانِ پیر سرمایۀ سیاسی و سرمایۀ نمادین از نوع فردیِ بیشتری نسبت به سیاستمدارانِ جوان دارند. سیاستمدارانِ جوان فقط در صورتی صاحب سرمایۀ سیاسیِ بیشتری نسبت به پیرترهای میدان سیاسی می‌شوند که سرمایۀ سیاسی به شکل جمعی از جانب یک حزب، به آنها منتقل‌شده باشد.