فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

جلوه‌های ظاهری و جنبه‌های زیبایی‌شناختی محصولات می‌توانند به‌عنوان طرح صنعتی مورد حمایت قرار گیرند. در کنار شرایط ایجابیِ حمایت از طرح‌های صنعتی، مانند جدید بودن، اصیل بودن و منحصربه‌فرد بودن، شرط دیگری با عنوان «غیرعملکردی بودن» پیش‌بینی شده که در نظام‌های حقوقی به‌عنوان یک شرط سلبی مورد توجه قرار گرفته است. مطابق این شرط، طرحی که منحصراً ناشی از جنبه‌های عملکردی و به‌منظور حل یک مشکل فنی و کاربردی فراورده باشد به‌عنوان طرح صنعتی قابل حمایت نیست. با توجه به خلأ تحقیقاتی در این زمینه، نگارندگان مقالۀ حاضر بر آن‌اند که از طریق مطالعۀ تطبیقی در نظام‌های حقوقی پیشرو به این پرسش‌ها پاسخ دهند که علت عدم حمایت از طرح عملکردی چیست؟ و طرح عملکردی با توسل به چه ضابطه‌ای تشخیص داده می‌شود؟ و سرانجام، با رویکرد توصیفی- تحلیلی نتیجه‌گیری می‌کنند که مبنای اصلی این شرط، تفکیک نظام طرح صنعتی از نظام حق اختراع است که به‌دنبال آن رقابت کارآمد نیز حفظ می‌شود. از طرفی، نظام‌های حقوقی معیارهای متفاوتی برای احراز این امر درنظر گرفته‌اند که معیار راهکارهای جایگزین و رویکرد علّی ازجمله مهم‌ترین آنهاست.