فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سلامت جسمی و روحی کارگران و متصدیان مشاغل سخت و زیان‏آور ارتباط مستقیم و ناگسستنی با شغل تحت تصدی آنان دارد، لذا اغلب کشورها نظام حمایتی ویژه‏ای جهت پشتیبانی و حفظ سلامتی متصدیان مشاغل سخت و زیان‏آور درنظر گرفته‏اند که مهم‏ترین و رایج‏ترین شیوۀ حمایت از متصدیان مشاغل سخت و زیان‏آور، بازنشستگی پیش از موعد است. مقایسۀ مؤلفه‏های نظام حقوقی حمایت از متصدیان مشاغل سخت و زیان‏آور در ایران و کشورهای عضو اتحادیۀ اروپا سؤال اصلی پژوهش حاضر است که با روش توصیفی و تحلیلی مورد بررسی قرار گرفته است. با عنایت به بحران ورشکستگی صندوق‏های بازنشستگی و در راستای سیاست‏های ریاضت اقتصادی ملاحظه می‏‏شود که در دو دهۀ اخیر فهرست مشاغل سخت و زیان‏آور مورد بازنگری قرار گرفته است و عمدۀ کشورها در راستای حذف و یا کاهش حمایت از مشاغل سخت و زیان‏آور اقدام نموده‏اند. در نظام حقوقی ایران با توجه به رویۀ ایجاد‏شده از سوی دیوان عدالت اداری، نظام حمایت از مشاغل سخت و زیان‏آور مشمول قانون کار است و کارکنان دستگاه‏های اجرایی به لحاظ مرجع تعیین مشاغل سخت و زیان‏آور، میزان سنوات ارفاقی، نحوۀ تأمین بار مالی بازنشستگی و... متفاوت هستند. با عنایت به مطالعۀ الگوهای اروپایی در حقوق ایران، اصلاح قوانین با رویکرد الزام کارفرمایان به کاهش و رفع آلاینده‏های محیطی، ازبین بردن تبعیض و ایجاد توازن میان حمایت از مشمولین قانون کار و کارکنان دستگاه‏های اجرایی، عدم تحمیل بار مالی به صندوق‏های بازنشستگی برای حفظ حقوق بین نسلی، کاهش سنوات ارفاقی، تعیین فهرست مشاغل سخت و زیان‏آور از سوی نهاد متمرکز با معیارهای کمّی مشخص و با الزام به بازنگری متناوب و مستمر، ضروری به‏نظر می‏رسد.