شناسایی سوگیریهای شناختی سیاستگذاران در تصمیمگیریهای استراتژیک حکمرانی: با رویکرد فراترکیب
نویسندگان
1 استادیار، گروه روابط بینالملل، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری مدیریت راهبردی، گروه مهندسی عمران، شهرسازی و مدیریت بحران، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران، ایران.
3 دانشجوی دکتری مدیریت راهبردی، گروه مهندسی عمران، شهرسازی و مدیریت بحران، مجتمع دانشگاهی پدافندغیرعامل، دانشگاه صنعتی مالک اشتر،
doi
10.48308/jbmp.2024.234972.1584چکیده
هدف: در سالهای اخیر موضوع حکمرانی به حوزه ملی وارد شده و بر اهمیت تصمیمگیریهای استراتژیک تاکید داشته است. اما اتخاذ این تصمیمات، همواره با خطاها و سوگیریهایی شناختی همراه است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی سوگیریهای شناختی سیاستگذاران در تصمیمگیریهای استراتژیک حکمرانی انجام شده است. روششناسی: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی بوده و از نظر نوع دادهها پژوهش کیفی است. با جستوجوی کلیدواژههای پژوهش در پایگاههای اطلاعاتی خارجی مانند امرالد، وب آو ساینس، اسکوپوس، و غیره و داخلی مانند نورمگز، مگیران، سیویلیکا و غیره (پژوهشهای سالهای 1980 تا 2024 و 1390 تا 1402) منابع موردنظر پیدا شده و با روش روایی صوری توسط گروه کانون خبرگان و پایایی کاپا برابر 72/0، روایی و پایایی یافتهها تایید شد. منابع بدست آمده با استفاده از روش فراترکیب هفت مرحلهای سندلوسکی و باروسو (2007) کدگذاری انجام و مؤلفههای موردنظر پژوهش شناسایی شده است. یافتهها: با توجه به یافتههای حاصل از بررسی 22 پژوهش نهایی انتخاب شده، 134 کد منجر به 40 سوگیری شناختی شده و در 5 گروه اصلی شامل سوگیریهای مرتبط با تصمیمگیری و قضاوت، سوگیریهای پردازش اطلاعات، سوگیریهای آگاهی و ادراک، سوگیریهای خودمحوری و سوگیریهای اجتماعی و گروهی شناسایی شده است. نتیجهگیری: نتایج پژوهش نشان داد که چگونه تصمیمگیری تحت تأثیر سوگیریهای داخلی و خارجی قرار میگیرد و فعال میشود. این پژوهش تأکید میکند که سیاستگذاران باید سوگیریهای شناختی خود را در هر دسته شناخته و مدیریت کنند و اطلاعات مناسب را از مجموعه گسترده ای از دادهها انتخاب کنند تا در تحولات محیطی، تصمیمات استراتژیک مناسبی اتخاذ نمایند.