مقایسه اثربخشی درمان شناختی رفتاری و طرح‌واره درمانی بر سازگاری هیجانی و احساس تنهایی زنان مبتلا به اختلال پرخوری با ادراک طرد والدین

نویسندگان

1 دانشیار، گروه روانشناسی، واحد نایین، دانشگاه آزاد اسلامی، نایین، ایران.

2 دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی، واحد نایین، دانشگاه آزاد اسلامی، نایین، ایران.

3 استاد، گروه روانشناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

doi
10.22123/chj.2023.327324.1858
چکیده

مقدمه: اختلال پرخوری به صورت خوردن مداوم و اجباری می­تواند ناشی از احساسات ایجاد شده تحت تأثیر ارزیابی و ادراک فرد از روابط با والدین باشد. این مطالعه با هدف مقایسه اثربخشی درمان شناختی رفتاری و طرحواره درمانی بر سازگاری هیجانی و احساس تنهایی زنان مبتلا به اختلالپرخوری با ادراک طرد والدین انجام گرفت. مواد و روش­ ها: این پژوهش، نیمه ­آزمایشی با طرح پیش ­آزمون- پس ­آزمون و پیگیری با گروه کنترل بود جامعه آماری، افراد مبتلا به اختلال پرخوری بودند که در سال 1399 به مراکز تغذیه و رژیم درمانی شهر نایین مراجعه کرده بودند. تعداد 45 نفر انتخاب شدند و به پرسشنامه ادراک طرد والدین پاسخ دادند. سپس، در دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل جایگزین شدند. ابزار سنجش، پرسشنامه ­های سازگاری هیجانی و احساس تنهایی بود. گروه­­ های درمان شناختی رفتاری و طرحواره درمانی 10جلسه (هفته ­ای یک جلسه 90 دقیقه ­ای) درمان را دریافت کردند. گروه کنترل درمانی دریافت نکرد. داده­ ها با آزمون تحلیل کواریانس دوطرفه با اندازه­گیری تکراری تجزیه و تحلیل شد. یافته ها: تفاوت معنی­ داری بین طرحواره درمانی و رفتار درمانی شناختی با گروه کنترل در سازگاری هیجانی (63/60,F= 01/0,p≤ 59/0 Eta= ) و احساس تنهایی ( 03/16 , F=01/0 ,p≤26/0 Eta= ) وجود داشت. طرحواره درمانی بر سازگاری هیجانی و احساس تنهایی آزمودنی­ها اثربخش­تر بوده و در مرحله پیگیری اثر این درمان در مقایسه با درمان رفتاری شناختی پایدار بود (01/0p≤).  نتیجه گیری: طرحواره درمانی به عنوان یک مداخله موثرتر برای زنان مبتلا به پرخوری با ادراک طرد والدین می­تواند سازگاری هیجانی و احساس تنهایی را بهبود بخشد.