نظریه وسایط ومسأله ربط کثرت به وحدت ازدیدگاه صدر المتالهین
نویسندگان
1 پژوهشگر-دانشجوی دکتری معارف اسلامی دانشگاه باقرالعلوم قم
doi
10.22091/pfk.2008.231چکیده
مسأله نحوه پیدایش موجودات متکثر و معلولهای گوناگون از مبدأ و احد، یا ربط کثرت به وحدت، یکی از مباحث مهم و بنیادین فلسفه اسلامی است. مقاله حاضر به بررسی رهیافتهای فلسفی برخی ازحکمای اسلامی با تاکید بر نظریات صدر المتالهین شیرازی، در مورد نحوه ربط وحدت و کثرت میپردازد. حکمای اسلامی براساس اعتقاد به اصل وحدت ذات واجب تعالی وعلیت وفاعلیت مطلق ذات ربوبی و قاعده متقن «الواحد لایصدر عنه الا الواحد» وبرخی اصول دیگر نظیر تشکیک وجود و قاعده امکان اشرف، کوشیدهاند تا رابطه موجودات متعدد با علت واحد را تبیین نمایند. مهمترین رویکرد در این زمینه« نظریه وسایط وجود» ویا« وسایط فیض» است. این مقاله میکوشد بر اساس رهیافتها ودیدگاههای حکیمان مسلمان، بویژه صدر المتالهین به تبیین نظریه وسایط و مبانی وادله اثبات آن بپردازد ومهم ترین شبهات این نظریه را پاسخ گوید.