فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به­‌منظور بررسی اثر کاربرد کود کند رهای غنی‌شده با آهن بر کیفیت دانه گندم نان رقم جدید نارین تحت شرایط تنش شوری و نیز ارزیابی تنوع آللی ژن‌های رمز‌کننده گلوتنین با وزن مولکولی بالا، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در گلخانه تحقیقاتی پردیس ابوریحان دانشگاه تهران در سال 1397-1396 اجرا شد. عامل­های مورد مطالعه، دو عامل تنش شوری (در سه سطح شامل صفر، 8 و 12 دسی­زیمنس بر متر) و کود (در پنج سطح شامل عدم مصرف کود، مصرف کود سولفات آهن معادل 10  و 20 میلی‌گرم در کیلوگرم خاک و سامانه کودی کندرهای غنی‌شده با سولفات آهن به مقدار 5/52 و 105 میلی‌گرم در کیلوگرم خاک) بودند. صفات مطالعه شده نیز شامل وزن صد دانه، عملکرد دانه در بوته، درصد پروتئین دانه، محتوای آهن دانه، کربوهیدرات‌های محلول کل دانه، شاخص سختی دانه، جذب آب آرد، محتوای رطوبت دانه، حجم نان و حجم رسوب زلنی بودند. نتایج نشان داد که صفات وزن صد دانه، عملکرد دانه در بوته، محتوای آهن دانه، محتوای کربوهیدرات‌های محلول کل دانه و شاخص زلنی با مصرف کود افزایش یافتند و در بیش­تر صفات مورد مطالعه، سامانه کودی کند رها غنی‌شده با آهن، آثار مثبت بیش­تری در مقایسه با کود سولفات آهن داشت. اعمال تنش شوری نیز سبب کاهش معنی‌دار صفات وزن صد دانه، عملکرد دانه و محتوای کربوهیدرات‌های محلول کل دانه شد، اما صفات محتوای آهن دانه، درصد پروتئین دانه و درصد جذب آب آرد با افزایش شدت تنش شوری، افزایش معنی‌داری نشان دادند. با بررسی الگوی الکتروفورزی زیرواحدهای گلوتنین با وزن مولکولی بالا در رقم نارین، آلل‌های  *2، 8+7 و 12+2 به­ترتیب در جایگاه­های ژنی Glu-A1، Glu-B1 و Glu-D1 شناسایی شدند. بر اساس نتایج آزمایش حاضر، به­نظر می‌رسد که سامانه کودی کند رها نسبت به کود سولفات آهن، کارایی بیش­تری بر ویژگی­های کیفی دانه و آرد گندم، به‌ویژه تحت شرایط تنش شوری، داشته باشد.