فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

     این مقاله با تبیین علل فراگیری «فرهنگ جراحی زیبایی» در کشاکش «ساختارهای نئولیبرالی»، کوششی نظری برای دستیابی به نحوۀ برساخت «سوژه­ نئولیبرال» است که به نوبۀ خود می­تواند پشتوانه مطالعات جامعه­شناختی کاربردیِ برساختِ سوژه قرار گیرد. این تبیین نشان می­دهد متاثر از سیاست­های «جهانی شدن» -که همان «نئولیبرالی شدن در گستره­ای جهانی» است- هر چقدر اقتصادِ سیاسی جامعه­ای بیشتر بر مبنای «سفته­بازی»، «مالیه­گری»، «بنگاهی کردن نهادهای جامعه»، «شرکت­محوری»، «خصوصی­سازی»، «کارآفرینی» و... تنظیم شود، به تناسبﹾ امیالِ سوژه­های آن نیز بیشتر به سوی «رقابت»، «سوداگری»، «ریسک­پذیری»، «انعطاف» و «موفقیت­طلبی» سوق پیدا خواهد کرد. به عبارت دیگر، مبتنی بر رویکرد تکثیر بنگاه از درون جامعه، «فرهنگ رقابت­جویی و کارآفرینی» و تحت تأثیر ایده­آلیسم سلبریتی­ها، «فرهنگ لذتجویی، شهرت و موفقیت­طلبی»، متاثر از تکنولوژی­های جدید قدرت، «فرهنگ انقیاد به سرمایه­داری جهانی لایک­ها» و در سپهر بیکاریِ ساختاری و حکمرانیِ شرکتی، «فرهنگ ریسک­پذیری و انعطاف» بازتولید می­شود؛ از اینرو برای سوژۀ متاثر از چنین اتمسفری، «انواع بازآفرینی» ضرورت می­یابد. کماآنکه جهانی­سازی، به شبکه­ های اجتماعی که در آنها بازآفرینیِ نمایشیِ بی­وقفۀ خویشتن مرسوم شده، پر و بال داده است. بازتولید گسترده فرهنگ جراحی زیبایی در هر جامعه­ای، ولو آنکه واجد تمامی شاخصه­های اقتصاد نئولیبرال نباشند، دستِ­کم بیانگرِ شکل­گیریِ هسته اولیه نئولیبرالیسم است. در چنین جامعه ­ای که «سرمایۀ انسانیِ» سوژه، مستمراً در پی تقویت جایگاه رقابتی خویش است، طبعاً ارزش­­­های اخلاقی تحت­الشعاع می­گیرد و بنابراین این مدل از توسعه، مستلزم بازاندیشی است.