فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

حقوقدانان منشاء بسیاری از بزه‌ها را بیکاری افراد تلقی می‌کنند و لذا با ایجاد کارگاه در زندان پرورش زندانیان بهنجار مطمح نظر است. طبق آئین نامه‌های زندان کار در کارگاه‌ها فقط مخصوص زندانیان عادی بود. حال پرسش اصلی مقاله حاضر این است که کیفیت کار زندانیان و رابطه کارفرمایی و کارگری در درون کارگاه‌های زندان را مورد واکاوی قرار دهد. یکی از پیچیدگی‌های موضوع کنونی این است که زندانیان عادی که به حبس محکوم شده بودند، و بعد در کارگاه‌ها به عنوان کارگر مشغول به کار می‌شدند، آیا می‌توان آنها را به لحاظ اصول طبقاتی در چارچوب طبقه کارگر قرار داد؟ و پرسش مهم‌تر اینکه آیا از نظر مفهومی تمایزاتی میان «کارگران زندانی» و «زندانیان کارگر» وجود دارد؟ مقاله بر این فرضیه استوار است که «زندانیان کارگر» را نمی‌توان در شمار اعضای طبقه کارگر قرار داد چرا که تبدیل شدن یک زندانی به کارگر جزء اختیارات مسئولان و مقامات زندان بوده است و آنها بودند که تصمیم نهایی را می‌گرفتند که فردی را در کارخانجات به عنوان کارگر به کار بگمارند یا نه. از این جهت زندانیان در انتخاب نوع کار و نیز تدارک اعتصاب نسبت به رفتارهای مقامات زندان چندان اختیاری از خود نداشتند. دستاوردهای پژوهش موید آن است که «زندانیان کارگر» را نمی‌توان از نوع کارگران یقه آبی و طبقه کارگر تلقی کرد از این جهت نگارنده برای تبیین وضعیت «زندانیان کارگر» یا یقه نارنجی‌ها اصطلاح «استثمار به توان 2» را وضع نموده است تا تمایز آن را با استثمار «کارگران زندانی» یا یقه آبی‌ها نشان دهد.