فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: خواب یک فرآیند ضروری است که به حفظ سلامت جسمی و روانی کمک می‌کند و اختلال در کیفیت خواب می‌تواند منجر به اختلالات فیزیولوژیکی و روانی شود. پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی یوگای هوشیارانه بر کیفیت خواب زنان انجام شد. مواد و روش‌ها: روش پژوهش نیمه­آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری، شامل زنان دارای اختلال کیفیت خواب مراجعه­کننده به باشگاه یوگای دریا در شهر رشت در سال 1401 بودند. شصت نفر برای شرکت در پژوهش اعلام آمادگی کردند. تعداد 30 نفر با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب، و به صورت تصادفی ساده به دو گروه مساوی (آزمایش و کنترل) تقسیم شدند. گروه آزمایش در 10 جلسه 2 ساعته آموزش یوگا و ذهن‌آگاهی را دریافت کردند. گروه کنترل مداخله‌ای دریافت نکردند. جهت جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه کیفیت خواب Petersburg (1989) استفاده شد. داده‌ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس چند متغیره تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها: میانگین و انحراف معیار نمره کیفیت خواب گروه آزمایش (پیش ­آزمون 97/11±87/33، پس ­آزمون 93/21±03/22) و در گروه کنترل (پیش‌آزمون 69/12±73/43، پس‌آزمون 94/21±87/42) بود. با بررسی اثر مداخله بر مولفه‌های کیفیت خواب مشخص شد تمرینات یوگای هوشیارانه حداقل بر یکی از مؤلفه‌ها اثر معنی‌دار داشته است، به نحوی که تمرینات یوگای هوشیارانه موجب بهبود کیفیت خواب (28/4F=، 001/0p=، 278/0Eta=)، در گروه آزمایش شد. نتیجه‌گیری: با در نظر گرفتن اهمیت سلامت زنان، آموزش یوگای هوشیارانه می‌تواند مداخله‌ای مؤثر بر بهبود کیفیت خواب و کاهش اختلالات مربوط به کیفیت خواب زنان باشد.