شناسایی مکان های ژنی مرتبط با مقاومت گیاهچه ای به بیماری لکه قهوه ای معمولی جو با استفاده از روش تجزیه ارتباطی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران
2 دانشیار، گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران
3 استادیار پژوهش، بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران
4 استادیار پژوهش، بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران
5 استادیار گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.
doi
10.22124/c.2019.13707.1502چکیده
بیماری لکه قهوهای معمولی با عامل قارچی Cochliobolus sativus یکی از بیماریهای مهم برگی جو است. بهمنظور شناسایی مکانهای ژنی مرتبط با مقاومت گیاهچهای به این بیماری در یک جمعیت جو بهاره دو ردیفه اروپایی شامل 142 رقم تجاری، از دادههای ژنوتیپی ۴۰۷ نشانگر AFLP و SSR و دادههای فنوتیپی حاصل از واکنش این ارقام نسبت به چهار جدایه عامل بیماری لکه قهوهای معمولی جو (جدایههای Csh-1 و Csh-16 از جو و Cst-42 و Cst-151 از گندم) استفاده شد. این جدایهها از استانهای مازندران، گلستان و خراسان رضوی جمعآوری شدند. نتایج نشان داد که بیشتر ارقام مورد مطالعه در مرحله گیاهچهای نسبت به جدایههای Csh-16 و Cst-42 مقاوم بودند، اما بیشترین تعداد واکنش حساسیت نسبت به جدایههای Csh-1 و Cst-151 مشاهده شد. بررسی ساختار جمعیت، لاینهای مورد مطالعه را به دو زیرجمعیت احتمالی (K=2) تقسیم کرد. تجزیه ارتباطی با استفاده از مدل خطی عمومی (GLM) بهترتیب شش و دوازده مکان ژنی و با استفاده از مدل خطی مخلوط (MLM) بهترتیب سه و چهار مکان ژنی مرتبط با مقاومت به جدایههای حاصل از برگ جو و گندم در سطح احتمال یک درصد (P≤0.01) شناسایی شد. این مکانهای ژنی روی کروموزومهای 2H، 3H، 5H، 6H و 7H نقشهیابی شدند. تمامی مکانهای ژنی شناسایی شده اختصاصی هر جدایه بودند و فقط نشانگر Bmag0225-161 با مقاومت به دو جدایه Cst-151 و Csh-1 مرتبط بود. نشانگرهای شناسایی شده پس از تأیید و اعتبارسنجی میتوانند در برنامههای بهنژادی برای تولید ارقام مقاوم به بیماری مورد استفاده قرار گیرند.