دست‌فروش به‌مثابۀ غریبه‌

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد رشتۀ طراحی شهری دانشگاه شهید رجایی

2 عضو هیئت‌علمی دانشگاهِ علم و فرهنگ تهران، گروه مطالعات فرهنگی

doi
10.22059/jsr.2022.88933
چکیده

پژوهش حاضر با هدف فهم هستیِ دست‌فروش در فضای شهری انجام‌گرفته است. پژوهش‌های رایج دربارۀ دست‌فروشی در چارچوبی آسیب‌شناسانه و با هدف سیاست‌گذاری و ساماندهی نوشته شده‌اند. این در حالی است که فهم هستی و کیستی دست‌فروش و نسبتش با فرم روابط اجتماعی در فضا کم‌تر موردتوجه قرار گرفته است. ازاین‌رو، مواجهه با دست‌فروشی در چرخه‌ای از ساماندهی، قانون‌‌گذاری و سیاست‌گذاری قرار گرفته است که غالباً شکست می‌خورند. مسئلۀ پژوهش حاضر این است که هستیِ دست‌فروش به‌واسطة ویژگی‌های فضامندش با غریبۀ زیمل قابل‌توضیح است و ازاین‌رو با نوعی بیرون‌بودن، مرزی‌بودن و سیالیت گره می‌خورد. ازاین‌رو، وجود و حضور او همواره محل منازعه و تنش است؛ چراکه نسبتی با منطق منافع، فضا و قدرت برقرار می‌کند. روش پژوهش حاضر ترکیبی از مطالعۀ اسنادی و مردم‌نگارانه است؛ در این پژوهش با بررسی مجموعۀ مصوبات و قوانین و همچنین انجام مصاحبه‌های مردم‌نگارانه در محدودۀ چهارراه ولیعصر تلاش شده است هستیِ اجتماعی و فضامند دست‌فروش در این محدوده تحلیل شود و صورت‌بندی مفهومی دگرگونی از دست‌فروش همچون غریبه ارائه گردد.