احداث و به‌روزرسانی پروژه‌های تولید برق هسته‌ای: ارزیابی مدل‌های طراحی، تأمین و ساخت (EPC) و دارایی پایۀ تحت کنترل (RAB)

نویسندگان

1 گروه حقوق تجارت بین‌الملل و حقوق مالکیت فکری و فضای مجازی، دانشکدۀ حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
10.22059/jcl.2023.349138.634423
چکیده

نیروگاه‌های هسته‌ای تولید برق در زمرۀ پروژه‌های زیرساختی و ارائۀ خدمات همگانی به‌شمار می‌آیند که در مسیر توسعۀ پایدار نقش حیاتی را برای جوامع ایفا می‌کنند. ازآنجا که فرایند ساخت و به‌روزرسانی نیروگاه‌های یادشده با چالش‌های فنی و مالی متعددی رو‌به‌رو است، گزینش و استفاده از مدل‌های قراردادی مناسبی که بتواند چالش‌های موجود در مراحل ساخت و بهره‌برداری‌ این نیروگاه‌ها را رفع نماید از اهمیت بالایی برخوردار است. در مقطع کنونی، ازبکستان و بریتانیا به‌ترتیب با تمرکز بر مدل‌های طراحی، تأمین و ساخت (EPC) و دارایی پایۀ تحت کنترل ((RAB به‌دنبال احداث، توسعه و به‌روزرسانی نیروگاه‌های هسته‌ای تولید برق در سرزمین خود هستند. در اینجا پرسشی که پیش می‌آید آن است که کدام‌یک از مدل‌های قراردادی موجود در عرصۀ ساخت و به‌روزرسانی نیروگاه‌های تولید برق هسته‌ای از عملکرد بهتری برخوردار است؟ در مقام پاسخ به‌عنوان فرضیه گفتنی است، پیچیدگی‌های فنی و هزینۀ‌ بالای احداث و به‌روزرسانی پروژه‌های زیرساختی هسته‌ای ایجاب می‌کند تا از مکانیسم‌های قراردادی متناسب مثل مدل دارایی پایۀ تحت کنترل (RAB) استفاده شود تا علاوه بر ترغیب بخش خصوصی توانمند و توسعۀ رقابت‌پذیری، امکان پیشبرد چندین پروژه از ناحیۀ بخش دولتی به صورت توأمان نیز وجود داشته باشد. با این اوصاف، در طی جستار حاضر، هدف آن است که با اتکا به روش مطالعۀ توصیفی- تحلیلی به ارزیابی مدل‌های قراردادی یادشده پرداخته شود تا سرانجام به ترسیم چارچوب یک مکانیسم قراردادی متناسب در عرصۀ پروژه‌های یادشده مبادرت گردد.