جنسیت و تمایز عادت‌واره: بررسی مقایسه‌ای فهم و تجربۀ زنان و مردان در مواجهه با طلاق (مورد مطالعه: شهر تبریز)

نویسندگان

1 دانشیار جامعه‌شناسی گروه علوم اجتماعی دانشگاه تبریز و عضو قطب علمی جامعه‌شناسی سلامت دانشگاه تبریز

2 کارشناس ارشد جامعه‌شناسی، دانشگاه تبریز

doi
10.22059/jisr.2021.303832.1076
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی مقایسه‌ای فهم زنان و مردان در مواجهه با طلاق در شهر تبریز انجام گرفته است. برای جمع‌آوری داده‌ها از روش تحقیق کیفی و تکنیک مصاحبۀ عمیق استفاده شد و تجزیه و تحلیل اطلاعات و یافته‌های تحقیق و ارائۀ نظریۀ نهایی، به روش نظریۀ زمینه‌ای صورت گرفت. 32 نفر (17 زن و 15 مرد) به‌وسیلۀ نمونه‌گیری نظری انتخاب شدند و تا اشباع داده‌ها، مصاحبه‌ها ادامه یافت. بررسی مقایسه‌ای فهم طلاق در بین زنان و مردان مطلقه نوعی فضای اجتماعی را توصیف می‌کند که در آن، شاهد نوعی تمایز طبقاتی-فرهنگی در عادت‌واره‌ها و سرمایه‌ها هستیم. عادت‌وارۀ زوجین با یکدیگر متفاوت و متمایز است، از پایگاه اجتماعی یکسانی نیستند و از سرمایه‌های اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و نمادین متفاوتی برخوردارند. شرایط علی در شکل‌گیری طلاق عبارت‌اند از: خشونت، خیانت و بی‌بندوباری جنسی-اخلاقی، نارضایتی جنسی، ازدواج پرمخاطره، اعتیاد، اختلافات فکری و نگرشی خانواده‌ها، مسائل اقتصادی و ازدواج زودهنگام. شرایط زمینه‌ای نظیر ضعف سیستم آموزشی و مراکز مشاورۀ قبل از ازدواج و حین طلاق نیز بر شرایط علی تأثیر می‌گذارند.