کوچ‌رَوی در زاگرس میانی، در دورة قاجار

نویسندگان

1 دانشیار جامعه‌شناسی گروه جامعه‌شناسی دانشگاه رازی

doi
10.22059/jsr.2022.88944
چکیده

این مقاله به دنبال توصیف و تحلیل کوچ‌رَوی در زاگرس میانی است. روش پژوهش تاریخی و فن گردآوری داده‌ها اسنادی است. یافته‌ها نشان می‌دهند 1.کوچروان یک سوم جامعه ایران بودند و نادیده‌گرفتن آنها منجر به تحلیل‌های ناقصی از تاریخ ایران شده است؛ 2. «تیول» به‌عنوان یک نظام، در راستای تقویت حکومت مرکزی و استقرار نظم به طرزی متناقض‌نما عامل تمرکززدایی و از بین رفتن حاکمیت مطلق بود؛ 3. ایل‌ها به دلیل مالکیت عمومی مرتع، مالکیت خصوصی دام، همبستگی شدید و نیروی نظامی، همواره به‌عنوان نیروهای اجتماعی قدرتمندی در درون جامعه ایرانی نقش سیاسی پررنگی داشتند؛ 4. با اینکه واحد تولیدی خانوار بود، اما منزوی و پراکنده نبودند بلکه در درون اجتماعات بزرگ‌تری مانند هوز و طایفه روابط اجتماعی گسترده‌ای در مقیاس ایل داشتند، همچنین گاهی چند ایل با هم کنفدراسیون تشکیل می‌دادند و به نیروی مؤثری تبدیل می‌شدند؛ 5. حکومت مرکزی حاکمیت مطلق نداشت و در درون مجموعه گسترده‌ای از کانون‌های قدرت نظیر ایل‌های نیمه‌خودمختار قرار داشت؛ 6. کوچ‌رَوی در همزیستی ناپایدار با کشاورزی صورت‌بندی اقتصادی اجتماعی متفاوتی را به وجود آورد و این مهم نیازمند بازخوانی جدیدی برای فهم جامعۀ ایرانی است.

کلیدواژه‌ها