بازسازی معنایی خودکشی از منظر زنان استان ایلام (روایتی بوم‌آور)

نویسندگان

1 استاد گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

2 پژوهشگر پسادکتری تعلیم و تربیت، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

3 استادیار گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران.

doi
10.22059/jsr.2022.88946
چکیده

هدف پژوهش حاضر بازسازی معنایی خودکشی از منظر زنان استان ایلام است و تلاش می‌کند با به‌پرسش‌نهادن این مسئله، روایتی بوم‌آور از مشکل خودکشی را در این سرزمین، ارائه نماید. پارادایم پژوهش برساختی و تفسیری است؛ رویکرد پژوهش کیفی است، استراتژی پژوهش از نوع گراندد تئوری است و تاکتیک پژوهش از نوع تحلیل محتوای پنهان است. میدان موردمطالعه شامل تمامی زنانی است که از گذشته تاکنون، در قلمرو استان ایلام اقدام به خودکشی کرده‌اند. روش چگونگی انتخاب سوژه‌های مورد مطالعه بر مبنای نمونه‌گیری هدفمند و نمونه‌گیری نظری است که از نمونه‌گیری هدفمند برای گزینش افراد مورد مطالعه و از نمونه‌گیری نظری، برای تشخیص تعداد افراد یعنی محل داده‌های مورد نیاز و یافتن مسیر استفاده شده است. تعداد نمونه تا مرحله اشباع نظری برابر با 61 نفر برآورد شد. ابزار گردآوری داده‌ها مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته است که به صورت انفرادی با سوژه‌های موردمطالعه، انجام گرفته است. فرمت داده‌ها در قالب صوت بوده و برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از سه مرحله کدگذاری طرح نظام‌مند اشتراوس و کوربین استفاده شده است و در مرحله کدگذاری باز 165 مفهوم و در مرحله کدگذاری محوری 12 زیرمقوله و28 مقوله استخراج گردیده است. پس از باهم‌بینی مقولات تحقیق، مقولۀ هسته یا نظریه برآمده از مقولات تحت عنوان «تجربۀ مدرنیته بی‌قواره» نامگذاری گردید. بر مبنای این نظریه، مدرنیته بی‌قواره زیست جهان پیشین جامعۀ ایلام را دچار آشفتگی نمود و با ورود شتابان خود به آن بسترهای انشقاق اجتماعی و فرهنگی را فراهم و منشأ آسیب‌ها و کجروی‌های اجتماعی شد که پدیدۀ خودکشی زنان یکی از مصادیق آن است.