جستاری در تأویلات عرفانی امام خمینی(ره)
نویسندگان
1 دانشیار دانشگاه قم
doi
10.22091/pfk.2008.238چکیده
تفسیر عرفانی، گرایشی ویژه از تفسیر قرآن است که براساس آموزههای عرفانی وذوقی ومبانی سیر وسلوک ویژهای- که از طریق کشف وشهود باطن به دست میآید-استوار است واز این راه مفسّر به بیان بطون و لایههای پنهان آیات میپردازد. از نگاهی دیگر، تفسیر عرفانی، نوعی تأویل است. گرایش ونگرش عرفانی امام خمینی(ره) در تأویل قرآن بر یک اصل بسیار مهم استوار است و آن تطابق کتاب تدوین الهی با کتاب تکوین است. از نگاه ایشان، قرآن و روایات بویژه ادعیه مأثوره ائمه علیهمالسلام سرشار از تعابیر عرفانی ومضامین والای معنوی است؛ عباراتی که تنها با مبانی عرفانی قابل تفسیرند. اگر چه رویکرد وگرایش غالب حضرت امام(ره) در بسیاری از موارد، رویکردی عرفانی ومبتنی بر مبانی ویژه اهل عرفان است، همواره بر دو نکته کلیدی تأکید ورزیده است: یکی این باور که اصطلاحات اهل عرفان، برگرفته از قرآن وحدیث وآموزههای نورانی اهل بیت(ع) است ودیگر اینکه توجه به ظواهر شریعت شرط اساسی سیر وسلوک ورسیدن به مقامات معنوی وعلم به باطن شریعت(حقیقت) است.نگارنده در این نوشتار بر آن است تا ضمن تبیین رویکرد عرفانی وارائه نمونههایی از تأویلات عرفانی امام خمینی(ره)، شیوه ومبانی تأویل صحیح را از تأویلات ناروا وباطل از دیدگاه ایشان بازگو نماید.