خوانش لاکانی از میل مصرفکننده در ساحتهای خیالی و نمادین
نویسندگان
1 دانشیار و عضو هیئت علمی، موسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامهریزی
2 استادیار و عضو هیات علمی، موسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه ریزی
3 کارشناس ارشد، موسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه ریزی
doi
10.48308/jbmp.2023.103520چکیده
هدف: درک و آگاهی از چگونگی شکلگیری عنصر «میل»، یکی از مهمترین ابعاد مطالعه روانشناسی مصرفکننده است. همنشینی روانشناسی و بازاریابی میتواند دریافت روشنبینانهتری را از کنشهای منتهی به خرید ارائه دهد. این پژوهش با تمرکز بر «ناخودآگاه» و نقش «دیگری» در شکلگیری «میل» در پی مفصلبندی سنجه «میل مصرفکننده»، با استفاده از تبیین لاکان در دو ساحت خیالی و نمادین است.روششناسی: پس از مطالعه ادبیات مرتبط با نظریات روانکاوی لاکان به مفهومسازی ابعاد، مؤلفهها و نشانگرهای سنجه میل مصرفکننده در دو ساحت خیالی و نمادین اقدام شد. سپس مدل و سنجه طراحیشده بر اساس دادههای گردآوریشده از جامعه آماری این مطالعه شامل خریداران/ استفادهکنندگان خودروهای لوکس در شهر تهران ، به روش پیمایش تحلیل شد.یافتهها: یافتهها مؤید آن است که میل مصرفکننده در سطح ناخودآگاه تحت تأثیر مفاهیمی است که لاکان در هر دو ساحت خیالی و نمادین بهعنوان جایگاههایی برای تعریف «دیگری کوچک» و «دیگری بزرگ» طبق قواعد زبان شناسانه مطرح نموده است.نتایج: تحلیل دادهها نشان میدهد مؤلفههای نوستالژی گرایی، شعف موقت، فانتزی گرایی، خیالپردازی، امنیت محوری و آرامش دهندگی در ساحت خیالی و نیز مؤلفههای تبعیت و هویت مداری اجتماعی در ساحت نمادین، میتواند جنبههای مختلف میل مصرفکننده را تحلیل نماید.
