تحول معنایی خانواده در اسناد بالادستی جمهوری اسلامی ایران

نویسندگان

1 دانش‌آموخته دکتری مطالعات زنان، دانشگاه تربیت مدرس؛

2 پژوهشگر مقیم پژوهشکده زن و خانواده

doi
10.22059/jsr.2022.88949
چکیده

خانواده در جامعه ایرانی سمت و سویی متفاوت از سیاست‌های کلان حکومتی اتخاذ کرده و وضعیت شبه‌بحرانی و فرایندی مشابه با خانواده مدرن را در از­هم­گسست و ناپایداری تجربه می‌کند. این نوشتار در پی بررسی دلایل رویه متفاوت کنشگران و رویه حکومتی- دولتی درباره خانواده، در این مجال به تحلیل محتوای کیفی اسنادبالادستی در حوزه خانواده پرداخته است. نتیجه بررسی چهل سند شامل اسناد صادره از جانب رهبر نظام، قوانین توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و اسناد مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی بیانگر ثبات معنایی خانواده در مجموعه این اسناد است. ثبات معنایی خانواده به‌واسطه در‌نظرداشتن خانواده تراز و خانواده نامتعین ذیل، اندیشه­ در سایه و به رسمیت نشناختن تحولات کنشگران در چهار دهه گذشته بوده است. این امر سبب شده است خانواده در اسناد بالادستی صورت ذهنی یابد که با عینت اجتماعی آن در تعارض قرار دارد.