مقایسه اثربخشی رفتار درمانی دیالکتیکی و درمان شناختی-رفتاری، بر خوردن هیجانی در افراد چاق

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران.

2 استادیار، گروه روانشناسی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران.

3 استادیار، گروه روانشناسی بالینی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ارتش جمهوری اسلامی ایران، تهران، ایران.

4 استادیار، گروه روانشناسی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران.

doi
10.22123/chj.2023.327058.1857
چکیده

مقدمه: چاقی معضلی فراگیر است که می ­تواند سلامت جسمانی را به شدت دچار آسیب سازد. پژوهش حاضر، با هدف مقایسه اثربخشی رفتار درمانی دیالکتیکی و درمان شناختی-رفتاری بر خوردن هیجانی در افراد چاق صورت گرفت.مواد و روش ­ها: پژوهش حاضر نیمه آزمایشی از نوع پیش‌آزمون-پس‌آزمون به همراه مرحله پیگیری و با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش، شامل تمامی مراجعه‌کنندگان به مرکز مشاوره و روان‌شناختی راه برتر شهر قزوین در سال 1398 بود، که توسط متخصصان تغذیه، تشخیص چاقی گرفته بودند. با استفاده از روش نمونه­ گیری هدفمند، 60 نفر انتخاب شده و به روش تصادفی در سه گروه (رفتاردرمانی دیالکتیکی و درمان شناختی رفتاری و کنترل) گمارده شدند (هر گروه 20 نفر). برای گروه­ های آزمایش درمان شناختی رفتاری و رفتار درمانی دیالکتیکی به مدت 10 جلسه اجرا شد و برای گروه کنترل، درمانی صورت نگرفت. پرسشنامه رفتار خوردن Dutch)) در مرحله پیش ­آزمون، پس ­آزمون و پیگیری شش‌ماهه توسط شرکت­ کنندگان تکمیل شد. از آزمون تحلیل واریانس آمیخته برای آنالیز داده ­ها استفاده شد.یافته­ ها: بر اساس نتایج حاصل، بعد از انجام دو مداخله رفتار درمانی دیالکتیکی و درمان، شناختی رفتاری، اثرات عضویت گروهی و تعامل مراحل و گروه برای هر سه مؤلفه متغیر، خوردن هیجانی (سبک هیجانی، سبک بازداری و سبک بیرونی) معنادار بود و موجب کاهش آن شده بود (05/0>p). اثربخشی رفتاردرمانی دیالکتیکی بیش از درمان شناختی رفتاری بود (05/0<p).نتیجه ­گیری: بر اساس نتایج این مطالعه، به نظر می ­رسد رفتاردرمانی دیالکتیکی مداخله ­ای مؤثرتر از درمان، شناختی رفتاری در کاهش خوردن هیجانی در افراد چاق می‌باشد‌.