کاربرد نیتروژن و کودهای زیستی بر عملکرد، کارایی مصرف نیتروژن و برخی صفات مورفوفیزیولوژیک برنج

نویسندگان

1 استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد،گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

3 دانش آموخته دکتری،گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

doi
10.22124/c.2019.10772.1407
چکیده

به­ منظور مطالعه عملکرد دانه، کاراییمصرفنیتروژن، انتقال مجدد و مولفه‌های پرشدن دانه برنج در واکنش به کاربرد نیتروژن و کودهای زیستی، آزمایشی به­صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در سال 1393 در مزرعه­ای در شهرستان سیاهکل استان گیلان انجام شد. فاکتورهای آزمایشی شامل مقادیر کود نیتروژن در چهار سطح (صفر، 60، 90 و 120 کیلوگرم در هکتار نیتروژن خالص) از منبع اوره و کودهای زیستی در چهار سطح (عدم کاربرد کود زیستی، کاربرد میکوریز، کاربرد ازتوباکتر و آزوسپریلیوم، کاربرد توأم میکوریز با ازتوباکتر و آزوسپریلیوم) بودند. نتایج نشان داد که بیش‌ترین عملکرد دانه و مولفه‌هایپرشدندانه (سرعت، طول دوره و دوره موثر پر شدن دانه) در بالاترین سطح نیتروژن و کاربرد توأممیکوریز با ازتوباکتر و آزوسپریلیومبه‌دست آمد. با افزایش سطوح نیتروژن، میزان انتقال مجدد ماده خشک از کل بوته و ساقه کاهش یافت. کاربرد میکوریز، ازتوباکتر و آزوسپریلیوم با 120 کیلوگرم در هکتار نیتروژن، سهم فرآیند انتقال مجدد در عملکرد دانه و میزان مشارکت ذخایر ساقه را کاهش داد. بیش‌ترین کارایی مصرف نیتروژن به سطح کودی 60 کیلوگرم در هکتار نیتروژن و کم‌ترین آن به سطح کودی 120 کیلوگرم در هکتار نیتروژن تعلق داشت. به­ طور کلی، نتایج این تحقیق نشان داد که120 کیلوگرم در هکتار نیتروژن خالص و کاربرد توأم میکوریز با ازتوباکتر و آزوسپریلیوم می‌تواند به­عنوان ابزار مناسب برای افزایش عملکرد دانه برنج مورد استفاده قرار گیرد.