آینده ‏نگاری صنعت بانکداری ایران با تأکید بر نقش استارت‌آپ‌های فین‌تک‌ در افق 1404

نویسندگان

1 گروه مدیریت کارآفرینی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه

2 استادیار گروه مدیریت کارآفرینی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه

3 دانشیار گروه اقتصاد، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه

doi
10.22054/ims.2021.59921.1956
چکیده

امروزه در عصرتحولات دیجیتال، فناور‌‌‌ی‌های مالی(فین‌تک‌ها) به‌بخش جدایی‌ناپذیری از صنعت بانکداری تبدیل شده‏اند. این فناوری‏ها آینده صنعت بانکداری را با چالش مواجهه نموده‏اند. هدف این پژوهش، شناسایی سناریوهای پیش‌روی صنعت بانکداری و استارت‌آپ‌های فین‏تک در ایران، در افق 1404 است. پژوهش برحسب نوع هدف، کاربردی بوده و از بعد روش‌شناسی، به‏دلیل استفاده از روش‏های آینده‏نگاری از نوع متوالی- اکتشافی است. جامعه مورد مطالعه شامل 17 نفر از هم‏بنیان‏گذاران استارت‌های فین‌تک و مدیران و خبره‌های بانکداری و فین‌تک است. با توجه به هدف تحقیق، از نمونه‏گیری هدفمند برای انتخاب نمونه‌ها استفاده شد و انجام مصاحبه‌‌ها‌ تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. درگام نخست با استفاده از تحلیل مصاحبه‌ها و مرور پیشینه، تعداد 38 پیشران م‍ؤثر‏ بر آینده صنعت بانکداری و فین‏تک شناسایی شدند. از میان پیشران‏های مذکور تعداد 4 عدم‏قطعیت‏های کلیدی، با استفاده از ترکیب نتایج دو روش‏‌ تحلیل ساختاری و دلفی آنی شناسایی شدند. با توجه به ترسیم دو حالت ممکن برای هر کدام از آنها در آینده، 16 سناریو احتمالی به‏دست آمدند. در این میان، بعضی از سناریوها به‏دلیل تشابه با سایر سناریوها و بعضی دیگر به‌دلیل ناسازگاری پیش‌فرض‏های دو یا چند عدم قطعیت کلیدی با همدیگر، حذف شدند. بر اساس تحلیل ریخت‌شناسی از بین 16 سناریوی ممکن 5 سناریو باقی ماندند و سایر سناریوها حذف شدند. بدین ترتیب پنج سناریوی؛ بهشت فین‌تک‌ها در نظام بانکی،کوچ فین‏تک‏ها، فین‌تک‌های مصلوب، فین‌تک‏های مقاومتی و فین‌تک‌های رونده شناسایی شدندکه براساس نظر خبرگان، سناریوی بهشت فین‌تک‌ها در نظام بانکی، به‌عنوان سناریوی مطلوب در افق 1404 معرفی شد.