بررسی کارایی سازش در دعاوی مسئولیت مدنی با تمرکز بر نظریۀ کوز
نویسندگان
1 گروه حقوق خصوصی،دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
2 گروه حقوق، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
3 گروه حقوق، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
doi
10.22059/jcl.2023.348312.634417چکیده
شیوههای عینی و یا بدلی جبران خسارت از سوی قانونگذار تعیین میشود و راهنمای دادگاهها است. در رویکرد تحلیل اقتصادی حقوق و بر مبنای نظریۀ مشهور رونالد کوز، در شرایطی که هزینۀ توافق از هزینۀ اِعمال راهکارهای غیرتوافقی کمتر باشد، مذاکره و سازش طرفینِ دعوای مسئولیت، راهی کارا برای حل اختلاف خواهد بود؛ چراکه هرکس بیش از دیگران به منافع خود واقف است و بر مبنای توافق، راهکاری حاصل میشود که مطلوبیت نهایی را برای هریک از طرفین در بالاترین سطح ممکن قرار میدهد. در این مقاله، با بهرهگیری از نظریۀ کوز، نظام مسئولیت مدنی ایران آسیبشناسی میشود. فرضیۀ ما این است که با درنظر گرفتن رویکردی که در نظریۀ کوز وجود دارد میتوان دعاوی مطالبۀ خسارات را به نحو سریعتر و کمهزینهتری حلوفصل نمود تا به مراجعه به محاکم قضایی نیاز چندانی نباشد. نتایج حاصل از این تحقیق نشان میدهد که قانونگذار ایران در همۀ موارد اعم از آنکه هزینۀ توافق از هزینۀ بهکارگیری تشکیلات قضایی و اداری در حل اختلافات کمتر باشد یا نه، به صورت یکسان با دعاوی مسئولیت برخورد کرده است.