مقایسه اثربخشی درمانهای شناختی- رفتاری و پذیرش و تعهد بر کیفیت زندگی و بهزیستی ذهنی مادران دارای کودک مبتلا به اختلال طیف اوتیسم
نویسندگان
1 دانشیار، گروه روانشناسی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران.
2 دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران.
3 استاد، گروه روانشناسی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران.
doi
10.22123/chj.2022.313445.1806چکیده
مقدمه: اوتیسم یکی از ناتوانیهای تحولی پیچیده است که علاوه بر فرد، خانواده و جامعه را دچار چالش میکند. پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی درمانهای شناختی- رفتاری و پذیرش و تعهد بر کیفیت زندگی و بهزیستی ذهنی مادران دارای کودک مبتلا به اختلال طیف اوتیسم انجام شد.مواد و روشها: این پژوهش نیمهآزمایشی و با طرح پیشآزمون- پسآزمون با گروه گواه و پیگیری بود. جامعه آماری شامل مادران دارای کودک مبتلا به اختلال طیف اوتیسم مراجعهکننده به انجمن اوتیسم استان گیلان در سال 1398 بود. با روش نمونهگیری در دسترس، 51 نفر انتخاب و به صورت تصادفی ساده در سه گروه 17 نفری درمان شناختی رفتاری، درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و گواه وارد مطالعه شدند. مداخلات درمانی به مدت 2 ماه برای گروههای آزمایش اعمال شد. گروه گواه مداخلهای دریافت نکرد. دادهها توسط چکلیست اطلاعات دموگرافیک، پرسشنامههای کیفیت زندگی Harper و Power (1999) و بهزیستی ذهنیKeyes و Magyar-Moe (2003) جمعآوری و با آمار واریانس با اندازهگیری مکرر و آزمون تعقیبی بنفرونی تحلیل شد.یافتهها: درمان شناختی- رفتاری و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد موجب افزایش کیفیت زندگی و بهزیستی ذهنی شد (001/0>p). بین اثربخشی درمان شناختی- رفتاری و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد در افزایش کیفیت زندگی و بهزیستی ذهنی مادران دارای کودک مبتلا به اختلال طیف اوتیسم تفاوت معنیداری وجود نداشت.نتیجهگیری: استفاده از مداخلات مبتنی بر درمان شناختی- رفتاری و پذیرش و تعهد میتواند موجب افزایش کیفیت زندگی و بهزیستی ذهنی در مادران دارای کودک مبتلا به اختلال طیف اوتیسم شود.