کارایی انتخاب به کمک نشانگرهای ریزماهواره پیوسته با ویژگی های کیفی دانه در یک جمعیت نسل F6 برنج (Oryza sativa L.)

نویسندگان

1 استاد، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

2 استادیار پژوهش،بخش تحقیقات اصلاح بذر، موسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران

3 دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

doi
10.22124/c.2018.9726.1384
چکیده

یکی از اهداف مهم در اصلاح واریته­های برنج، بهبود کیفیت پخت و خوراک است که نقش کلیدی در بازارپسندی و ارزش اقتصادی آن دارد. تحقیق حاضر به­منظور انتخاب غیرمستقیم لاین­های خوش­کیفیتیک جمعیت نسل F6 حاصل از تلاقی ارقام برنج هاشمی × ندا با استفاده ­ازنشانگرهای ریزماهواره پیوسته با نواحی ژنومی کنترل کننده کیفیت پخت و خوراک انجام شد. در این تحقیق، 250 لاین F6 در قالب طرح آگمنت به­همراه پنج رقم رایج منطقه شامل ندا، هاشمی، دمسیاه، کادوس و علی­کاظمی به­عنوان ارقام شاهد در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار در دو منطقه شامل مؤسسه تحقیقات برنج کشور (رشت) و ایستگاه تحقیقات برنج چپرسر (مازندران)در سال 1394 کشت شدند. تکثیر DNA ژنومی به­کمک نشانگر­های ریزماهواره پیوسته با نواحی ژنومی (ژن­های) کنترل­کننده صفات مرتبط با کیفیت دانه برنج روی کروموزوم­های شماره 6، 7 و 8 انجام شد. نتایج این تحقیق نشان داد کهاز بین نشانگرهای مورد استفاده، بالاترین دقت و کارایی انتخاب متعلق به نشانگرRM331روی کروموزوم شماره 8 بود که کم­ترین فاصله را با QTL شناسایی­شده برای صفات مقدار آمیلوز، غلظت ژل و مدت زمان لازم تا حداکثر چسبندگی را داشت. پس از آن، نشانگرهای RM1364 و RM27181به­ترتیب روی کروموزوم­های شماره 7 و 8 دارای بیش­ترین کارایی انتخاب بودند. بررسی فاصله­های ژنومی بین نشانگرهای مجاور مورد مطالعه نیز نشان داد که به­ترتیب نشانگرهای مجاور RM234-RM1364 و RM22804-RM331 بهترین فاصله­ های نشانگری جهت غربال جمعیت مورد مطالعه از نظر ویژگی­های کیفی بودند.