پایه های بنیادین تملیکی بودن بیع کلی در فقه و حقوق ایران
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه حقوق خصوصی، دانشگاه مازندران،مازندران، ایران.
2 استاد گروه حقوق خصوصی،دانشگاه مازندران، مازندران، ایران.
3 استاد،گروه حقوق خصوصی، دانشگاه مازندران، مازندران، ایران.
doi
10.22034/ejs.2025.465263.1855چکیده
زمینه و هدف: یکی از مسایل مهم در فقه و حقوق، عهدی یا تملیکی بودن بیع کلی است. هدف اصلی این پژوهش این است که ثابت نماید براساس مقررات قانون مدنی و فقه اسلامی، بیع کلی عقدی تملیکی است و به محض وقوع عقد، انتقال مالکیت صورت میپذیرد. مواد و روشها: مقاله حاضر توصیفی تحلیلی است. مواد و دادهها نیز کیفی است و از فیشبرداری در گردآوری مطالب و دادهها استفادهشده است. ملاحظات اخلاقی: در این مقاله، اصالت متون، صداقت و امانتداری رعایت شده است. یافتهها: در فقه امامیه و حقوق ایران در بیع کلی به عنوان یک عقد تملیکی، مانند بیع عین معیّن، در راستای مواد ۳۳۸ و ۳۶۲ قانون مدنی انتقال مالکیت، همزمان با وقوع عقد بیع انجام میگیرد در حالی که در نظامهای حقوقی بر پایه نوع مورد معامله متفاوت است. نتیجه: تملیکی بودن بیع کلی در نظام حقوقی اسلام، بر پایه سه عنصر استوار میباشد. عنصر نخست، پذیرش نظریه تملیک در این نظام است. عنصر دوم؛ پذیرش دین به عنوان یک مال کلی اعتباری میباشد و در نهایت عنصر سوم پذیرش ذمه به عنوان ظرفی که دین در آن قرار میگیرد.