بررسی عوامل تعیینکنندۀ اندازۀ پارلمان در تعادل کارایی و نمایندگی (مطالعۀ تطبیقی)
نویسندگان
1 گروه حقوق عمومی دانشکدۀ علوم انسانی دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
2 گروه حقوق عمومی دانشکدۀ علوم انسانی دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
3 گروه حقوق عمومی دانشکده علوم انسانی دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
doi
10.22059/jcl.2023.344299.634375چکیده
پارلمان نمونهای از یک جامعه است که عوامل تعیینکنندۀ اندازۀ آن کمتر مورد مطالعه قرار گرفته است. مقالۀ پیشِ رو این فرضیه را مطرح میکند که تعیین تعداد کرسیهای مجلس قانونگذاری، اقدامی است که میان کارایی و نمایندگی تعادل برقرار میکند. یکی از مؤلفههای مهم برای رسیدن به کارایی مطلوب، داشتن افراد کافی با تخصصهای لازم برای انجام وظایف است. در صورت کمبود افراد و در پی آن نبود تخصصهای لازم، گروه به کارایی مطلوب نخواهد رسید. هرچه گروه بزرگتر باشد، تناسب آرا با تعداد کرسیها، احزاب و نمایندگان گروههای کوچک، بیشتر میشود. بر این اساس در تحقیق حاضر تلاش بر این است تا با رویکردی علمی- تحلیلی از طریق آمارهای جمعیتی پارلمانهای کشورهای مختلف به این پرسش پاسخ داده شود: چه ارتباطی میان تعداد نمایندگان مجلس با کارایی و نمایندگی آن مجلس وجود دارد؟ همچنین با طرح پرسشی فرعی سعی میشود پس از مقایسۀ بین شرایط مجلس شورای اسلامی ایران با کشورهای دیگر در این مقوله، بررسی شود که آیا الزام دو وظیفۀ مهم قانونگذاری و نظارت (بر اساس اصول 71 و 76 قانون اساسی)، با این تعداد نماینده باعث استفادۀ بیشازحد از اصل 85 قانون اساسی نشده است؟ چنانکه از نتایج برمیآید مجلس شورای اسلامی به لحاظ اندازة نمایندگان در میان 239 پارلمان جهان رتبۀ 236 را دارد. این مسئله میتواند تأثیرات زیادی بر کارایی مجلس و نیز امر نمایندگی بگذارد.