تبیین استعاری تخیّل جامعه‌شناختی آنتونی گیدنز بر اساس نظریۀ تلفیق مفهومی

نویسندگان

1 استادیار جامعهشناسی دانشگاه گیلان

doi
10.22059/jsr.2021.84521
چکیده

اندیشۀ تلفیقی نقش عمده­ای در خلق مفاهیم جدید و بسط استعاریِ چشم­اندازهای نوین دارد. هدف این مقاله تبیین استعاری از تخیّل جامعه­شناختی آنتونی گیدنز بر پایۀ نظریۀ تلفیق مفهومی است. با مطالعه در آثار گیدنز استعاره­های عمدۀ وی، با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی و الگوی «روند تشخیص استعاره» استخراج و تحلیل شدند. بنیاد اصلی زبان استعاری در اندیشۀ گیدنز، استعاره­های تلفیقی است. او با تبدیل و ترکیب مفاهیم، به استعاره­های جدیدی دست یافته است. وی در نظریۀ ساخت‌یابی با استفاده از استعاره­های تلفیقی و هستی­شناختی، علاوه بر سازماندهی نهادها در راستای زمان و مکان بر تلفیق ساختار و عاملیت تأکید می­کند. گیدنز در تداوم نگاه تلفیقی در سطح معرفت­شناختی معتقد است، زبان صرفاً ابزار تحلیل نیست بلکه خود بخشی از کنش اجتماعی محسوب می­شود. در سطح روش‌شناختی نیز  قایل به آمیختگی روش‌های کمّی و کیفی است. گیدنز براین باور است که زندگی اجتماعی انسان مدرن ماهیت ساعت­وارگی دارد و آنچه موتور محرکۀ دنیای مدرن را تشکیل می­دهد شتاب بی­سابقۀ تغییرات در سطوح مختلف فردی و اجتماعی است. وی توصیف مجددی از جهان نوین ارایه نمود و آن را با استعارۀ جاگنات(گردونه خردکننده) «این­همانی» کرده و با استعارۀ ژانوسی[1]  ادغام و مفهوم­سازی کرده است که به­طور توأمان دارای پیامدهای مثبت و منفی است.   2 Ianus