مقایسه اثربخشی واقعیت‌درمانی و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر فرایند خانواده در زنان سرپرست خانوار

نویسندگان

1 دکتری روانشناسی عمومی، گروه روانشناسی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران.

2 استادیار، گروه روانشناسی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران.

3 دکتری روانشناسی عمومی، گروه روانشناسی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران.

4 استادیار، گروه روانشناسی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران

5 دکتری تخصصی روانشناسی تربیتی، گروه آموزش عالی ادیب، مازندران، ایران.

doi
10.22123/chj.2022.260890.1628
چکیده

مقدمه: زنان سرپرست خانوار در معرض آسیب­های روان­شناختی و اجتماعی متعدد قرار دارند. بنابراین انجام مداخلات به منظور کاهش این آسیب­ها در آنها ضروری است. این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی واقعیت­درمانی و درمان پذیرش و تعهد بر فرایند خانواده در زنان سرپرست خانوار انجام شد. مواد و روش­­ ها: این پژوهش از نوع نیمه­آزمایشی با طرح پیش­آزمون، پس­آزمون، پیگیری و گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه زنان سرپرست خانوار مراجعه­کننده به کلینیک مددکاری اجتماعی باران و نوید شهرستان ساری در سال 1398 بود که از این بین، 45 نفر به روش نمونه­گیری هدفمند انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل قرار گرفتند. گروه­های آزمایش تحت 8 جلسه 90 دقیقه­ای واقعیت­درمانی یا درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد قرار گرفتند. برای گروه کنترل مداخله­ای انجام نشد. ابزار مورد استفاده، پرسش­نامه فرایند خانواده Samania  (1387) بود. تجزیه و تحلیل داده­ها با روش تحلیل واریانس آمیخته همراه با اندازه­گیری مکرر انجام شد. یافته­ ها: در هر دو گروه آزمایش، تفاوت نمرات فرایند خانواده در زنان سرپرست خانوار در پس­آزمون با پیش­آزمون از نظر آماری معنی­دار (00/0=p) بود. تفاوت نمرات در زمان پیگیری با پس­آزمون معنی­دار نبود. تفاوت میانگین نمره گروه واقعیت­درمانی با درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد در فرایند خانواده معنی­دار نبود. نتیجه­ گیری: بر اساس نتایج حاصل از این مطالعه، متخصصان حوزه سلامت می­توانند مداخلات واقعیت­درمانی و درمان پذیرش و تعهد را به منظور بهبود فرایند خانواده در زنان سرپرست خانوار مورد استفاده قرار دهند.